خلاصهٔ کوتاه
جلسهٔ بیست‌وهشتم سرّ مکنون، در شب میلاد امام حسین علیه‌السلام و در دههٔ فجر، ادامهٔ بحث مزاج و روح بخاری است از مسیر تعلیقات فلسفی امام خمینی. امام در ابواب اطعمه و اشربه می‌فرماید که تنفر و ترغیب و تحریم و استحباب خوردنی‌ها در لسان انبیا برای خدمت به بطن نیست؛ شأن طباخین دنیاست. انبیا تنویر قلوب و صیقل صفحهٔ الهی وجود انسان را می‌خواهند و توده را به عالم نور می‌گسیلند. مثال عدس و اشک، و سخن ملاصدرا که حقایق اسفار را از اشک سحر دارد، همین ربط ماده و مجرد را نشان می‌دهد. کثرات عینِ ربط به خالق‌اند؛ ظاهر و باطن درهم‌تنیده‌اند؛ برزخ سقف آسمان دنیا نیست، بلکه در دل همین نشئه است. هر کس به سعهٔ وجودی خود از فیض می‌گیرد؛ ساعات و آنات نیز خلق زنده‌اند و با انسان کامل نسبتی دارند. «نحن ایام الله» یعنی معصوم ظرف ظهور الله است؛ ۲۲ بهمن نیز یوم‌الله به همین معناست. ازاین‌رو خوردن و ساعت و خواب و پوشاک و مصافحه همه در سلسلهٔ انشاء روح بخاری اثر دارند.
فهرست مطالب
- آغاز جلسه و سلام
- تبریک ماه شعبان و میلاد خامس آل محمد
- بازگشت به تعلیقات فلسفی امام در نفس و مزاج
- وسائل الشیعه، کتاب اطعمه و اشربه
- نظر انبیا خدمت به شکم نیست
- شأن طباخین دنیا و شأن انبیا
- دین به‌مثابه صیقل ذات، نه سبد شکم
- مثال عدس و اشک چشم
- ملاصدرا و اشک سحر
- وحدت در کثرت و نظام واحد هستی
- برگ درخت، گناه ما و استغفار امام زمان
- برزخ سقف آسمان دنیا نیست
- مثال متصل و مثال منفصل
- سعهٔ وجودی و سرّ القدر
- ساعات و آنات نیز خلق زنده‌اند
- چرا امام حسین باید امشب به دنیا بیاید
- نحن ایام الله؛ یوم ظرف ظهور است
- اسم، اسم الاسم، اسمِ اسم الاسم
- سعهٔ روز ولادت انسان کامل
- هیچ چیز گسیخته نیست
- مصافحه و سنخیت باطنی
- وعدهٔ ادامه: ربط وجودی شخص با ساعت
نکات کلیدی
- ماه شعبان مسرت‌بخش‌ترین ماه است و درون‌مایه‌اش از رجب بالاتر؛ رجب ازدست‌رفته اگر به کاروان شعبان وصل شود جبران می‌شود.
- امشب میلاد امام حسین، خامس آل محمد و آخرین یادگار حدیث کساست.
- امام خمینی در تعلیقات فلسفی: نقد و ترغیب و تحریم اطعمه در لسان انبیا برای شکم نیست.
- وسائل الشیعه جلد ۱۶ و ۱۷، کتاب اطعمه و اشربه، روایات خوردنی‌های مستحب و مباح و حرام را گرد آورده است.
- نظر اطبا ویتامین و قوت کمر و لطافت پوست است؛ شأن انبیا هدایت و تنویر قلوب است.
- غذای لطیف نورانیت می‌افزاید و غذای کثیف انسان را زمخت و سنگین و تاریک می‌کند.
- دعوت انبیا گسیل توده به عالم نور، جلب قلوب به مبدأ، و صیقل صفحهٔ الهی وجود انسانی است.
- عدس را برای زیادی اشک سفارش کرده‌اند؛ اشک راه ارتباط با ملکوت است، نه دستور طبیب برای خنده.
- ملاصدرا حقایق عرشی اسفار را از اشک سحر و سجاده می‌دانست.
- کثرات عینِ ربط به خالق‌اند، نه موجودات مستقلی که سپس ربطی هم داشته باشند؛ آن فرض تعریفِ کبر است.
- علامه: افتادن یک برگ در تمام کائنات اثر می‌گذارد؛ گناه ما استغفار امام زمان را برمی‌انگیزد.
- برزخ و عالم مثال پس از سقف دنیا شروع نمی‌شوند؛ روح و خیال و عقل لایه‌های باطن همین وجودند.
- مثال متصل در خود انسان است؛ مثال منفصل باطن عالم است چون از ما بیرون است.
- اگر چشم باز شود، ارواح و برزخ در دل همین خاک دیده می‌شوند، نه در جایی جدا.
- هر کس به سعهٔ وجودی خود از خزانه فیض می‌گیرد؛ امام عصر از سرّ القدر باخبر است.
- آیهٔ رعد: هر وادی به قدر خود از آب آسمان می‌گیرد.
- هر فیض از صادر اول و نفس الرحمن نازل می‌شود؛ میان ما و عالم پیرامون سنخیت است.
- ساعات و آنات خلق زنده‌اند؛ لحظهٔ مرگ هر کس با نسبت او و آن ساعت گره خورده است.
- انسان کامل با ساعت ولادتش ربط دارد؛ در ما این نسبت وارونه است.
- نحن ایام الله: یوم ظرف ظهور است؛ ۲۲ بهمن یوم‌الله یعنی الله در آن روز ظهور کرده، نه فقط روز خوب.
- اسم، ظهور کمال ذاتی حق در اشیا است؛ لفظ «الله» اسمِ اسم الاسم است.
- روز ولادت امام حسین روز پرظهور و ذوسعه‌ای است وگرنه انسان کامل در آن نمی‌آمد.
- انشاء روح بخاری در سلسلهٔ آباء سبعه، امهات اربعه، اولاد ثلاثه، عناصر و اخلاط است.
- خوردن، ساعت خوردن، ترکیب غذا، خواب، پوشاک، بستر و مصافحه همه در این ارتباطات اثر دارند.
- دست مؤمن و کافر از گوشت و پوست یکی است؛ تفاوت در سنخیت باطنی ارتباطات است.
اصطلاحات و منابع
اصطلاحات: مزاج، روح بخاری، طباع، اطعمه و اشربه، تحریص و ترغیب، تحریم و استحباب و اباحه، خدمت به بطن، طباخین دنیا، تنویر قلوب، لطیف و کثیف، صفحهٔ الهی وجود، استکمال، صیقل ذات، ملکوت، اشک سحر، ماده و مجرد، وحدت در کثرت، بسیط‌الحقیقه، توحید صمدی، عینِ ربط، سعهٔ وجودی، سرّ القدر، مثال متصل، مثال منفصل، قوهٔ خیال، نشئهٔ طبیعت، عالم غیب، مفارقات، مرسلات، صادر اول، فیض محمدی، نفس الرحمن، نفحه، ساعات و آنات، انسان کامل، ایام الله، یوم به‌معنای ظرف ظهور، اسم جامع، اسم الاسم، اسمِ اسم الاسم، آباء سبعه، امهات اربعه، اولاد ثلاثه، عناصر اربعه، اخلاط اربعه، مصافحه، ربط وجودی.
منابع و ارجاعات: زیارت با خطاب «یا داعی الله و ربّانی آیاته»؛ تقریرات فلسفهٔ امام خمینی، ج ۳، ص ۳۳۶ (ابواب اطعمه و اشربه و تنویر قلوب)؛ وسائل الشیعه، جلد ۱۶ و ۱۷، کتاب اطعمه و اشربه؛ اسفار ملاصدرا؛ علامه دربارهٔ تأثیر برگ درخت؛ کتاب الموت در جلسات پیشین همین سلسله؛ سخن امام خمینی دربارهٔ انقلاب به‌عنوان انفجار نور و ایام‌الله و ۲۲ بهمن؛ حدیث «نحن ایام الله»؛ سورهٔ فاتحه، آیات ۱ و ۲؛ سورهٔ رعد، آیهٔ ۱۷.
خلاصه توسط مدل از متن کتابیِ جلسه — نقل مستقیم طولانی از عربی لازم نیست.