ددرس‌گفتارها

خلاصهٔ کوتاه

جلسهٔ بیست‌وهفتم سرّ مکنون ادامهٔ تقریرات فلسفی دربارهٔ غذا و قبول فیض است و آن را به مسّ شیاطین و روح بخاری پیوند می‌دهد. استاد می‌گوید طعم خوش در ذائقهٔ مردم دلیل قابلیت کمال نیست؛ مادهٔ صُلب و کدر، ولو گوارا، ظلمت می‌آورد و مادهٔ لطیف، ولو ساده، فیض می‌پذیرد. چون همهٔ اشیا ظهور اسمایند، تفاوت قرب و بعد غذا از نور اسمایی برنمی‌خیزد بلکه از تصرف شیطان است: گاه از طینت و تکوّن، گاه پس از آن در مسیر پخت و خرید و خوردن. وجوه مس در غذا برشمرده شد: حرام بودن ماده؛ غذای حلال از دست ناپاک یا با پول ناپاک؛ خوردن در غفلت و گناه؛ بی‌وضویی خورنده یا پزنده. اهل تقوا نیز از طائف شیطان بی‌نصیب نیستند، اما تذکر می‌کنند و بینا می‌شوند؛ حتی بر رسول و نبی در مقام تلاوت القا می‌شود و خدا آن را نسخ می‌کند. روایت افعی ده‌سر در نماز امام سجاد از منتهی الآمال و دلائل الامامه آمد تا روشن شود ابلیس به معصوم هم رحم نکرده است. تفسیر حکمی جلسه این است که جسم اهل‌بیت از اعلیٰ علیّین و روح شیعه نیز از علیّین است؛ پس نیش به جسم امام، حمله به نفس شیعه و به روح بخاری است. نماز تمام‌شدهٔ زین‌العابدین مقام شفاعت است و سنخیت را نگه می‌دارد.

فهرست مطالب

  • آغاز جلسه و ادامهٔ تقریرات
  • طعم غذا و قابلیت قبول فیض
  • نور در اشیا و تصرف شیاطین
  • رخداد دیشب و نیت مبارزه
  • وجوه مسّ شیطان در غذا
  • تکبّر ابلیس و بی‌اعتنایی
  • وضو نداشتن خورنده و پزنده
  • حسنات الأبرار و سیئات المقرّبین
  • آیهٔ اعراف: اهل تقوا و طائف شیطان
  • آیهٔ حج: القای شیطان در تلاوت رسول و نبی
  • فضای پیرامون: شیاطین جنی و انسی در هر نفس
  • روایت منتهی الآمال: افعی ده‌سر و نماز امام سجاد
  • روایت دلائل الامامه: اذن، نیش پا، و اعتراف شیطان
  • راه‌های ورود: مال، شهوت، مقام، خانواده
  • بازگشت به روح بخاری: غذای آلوده و قطع رابطهٔ ملکوت
  • روایت کافی: علیّین و سجّین؛ جسم اهل‌بیت و روح شیعه
  • زیارت جامعه: أجسادکم فی الأجساد
  • یک وجه از نیش زدن پای امام: حمله به نفس شیعه
  • لأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ و استثنای مخلصین
  • نماز امام سجاد مقام شفاعت است

نکات کلیدی

  • غذای بی‌طعم نزد مردم می‌تواند لطیف‌تر و پذیرای فیض باشد؛ غذای خوش‌طعم می‌تواند صُلب و غیرقابل کمال باشد.
  • تفاوت قرب و بعدِ خوردنی‌ها، با وجود نور اسمایی در همهٔ اشیا، از تصرف و مسّ شیاطین است.
  • برخی غذاها از تکوّن و طینت مس خورده‌اند؛ برخی مادهٔ اولیهٔ سالم دارند و بعد آلوده می‌شوند.
  • مس منحصر در حرمت فقهی ماده نیست: دست ناپاک، پول ناپاک، خوردن در غفلت و گناه، بی‌وضویی خورنده یا پزنده نیز مس است.
  • با متکبّر باید بی‌اعتنایی کرد؛ توجه زیاد خوراک تکبّر شیاطین است.
  • حسنات الأبرار برای مقرّبان حکم سیئه پیدا می‌کند؛ نقطهٔ سیاه در وجود نورانی دیده می‌شود.
  • اهل تقوا هم مس می‌شوند؛ فرق‌شان تذکر همان لحظه و بازگشت بصیرت است. ملاک، لباس تقواست نه پوشش ظاهری.
  • هیچ رسول و نبی‌ای از القای شیطان در تلاوت مصونِ مطلق نبود؛ خدا القا را نسخ و آیات را محکم می‌کند.
  • پیرامون انسان از شیاطین جنی و انسی، حسّی و غیرحسّی، در هر نفس پر است.
  • ابلیس پس از کربلا به نماز امام سجاد طمع کرد؛ به صورت افعی ده‌سر درآمد و نتوانست حواس حضرت را پرت کند. هاتف سه بار ندا داد: أنت زین العابدین.
  • در نقل دلائل الامامه شیطان اذن خواست، نهی شد، گوش نداد، انگشتان پای مبارک را نیش زد و هنگام رفتن اعتراف کرد نمازی چون نماز او در میان انبیا ندیده است.
  • اولیای طاغوت نیز مراتب دارند؛ از پایین می‌آیند و اگر نتوانند قوی‌تر می‌فرستند. راه‌ها: فقر یا مال، شهوت، مقام، همسر و فرزند و دوستان؛ حتی جابه‌جایی پول از جیب.
  • غذای مس‌خورده روح بخاری خبیث می‌سازد و رابطهٔ ملکوت با مُلک قطع می‌شود؛ این همان عدم قابلیت قبول فیض است.
  • کافی و بحار: جسم اهل‌بیت از اعلیٰ علیّین، روحشان از مافوق؛ روح شیعه از علیّین، جسم شیعه از مادون. پس روح ما هم‌سنخ جسم ایشان است.
  • «أجسادکم فی الأجساد» در زیارت جامعه به همین هم‌سنخی اشاره دارد: اجساد امامان در مرتبهٔ روح شیعیان‌اند.
  • یک وجه نیش پا: حمله به جسم امام یعنی حمله به نفس شیعه و خراب کردن روح بخاری تا اراده برای نماز و ترک گناه سست شود.
  • استثنا در «لأغوینّهم أجمعین» بندگان مخلص‌اند؛ مصداق کاملش امام سجاد است. نماز تمام او شفاعت است و رابطهٔ سنخیت را پاره نمی‌کند.

اصطلاحات و منابع

اصطلاحات: تقریرات فلسفی، لطافت وجودی، قبول فیض، مادهٔ صُلب، کدورت و ظلمت، ظهور اسما، مسّ شیطان، عالم طینت و سرشت، روح بخاری، برزخ ملک و ملکوت، عدم قابلیت، حسنات الأبرار / سیئات المقرّبین، طائف من الشیطان، لباس التقوى، القا در امنیه، رسول و نبی، اولیای طاغوت، اعلیٰ علیّین، اسفل‌السافلین / سجّین، هم‌سنخی جسم امام و روح شیعه، شفع و شفاعت، مخلصین.

منابع و ارجاعات: سورهٔ حمد، آیات ۱ و ۲؛ سورهٔ بقره، آیهٔ ۳۴؛ سورهٔ اعراف، آیات ۲۶ و ۲۰۱؛ سورهٔ یوسف، آیهٔ ۵۳؛ سورهٔ حج، آیهٔ ۵۲؛ سورهٔ ص، آیات ۸۲ و ۸۳؛ الکافی (خلقنا من علیین و خلق أرواحنا من فوق ذلک…)؛ بحار الأنوار؛ منتهی الآمال؛ دلائل الامامه؛ زیارت جامعهٔ کبیره (أرواحکم فی الأرواح و أجسادکم فی الأجساد و قبورکم فی القبور)؛ سلام به داعی‌الله.


خلاصه توسط مدل از متن کتابیِ جلسه — نقل مستقیم طولانی از عربی لازم نیست.