ددرس‌گفتارها

خلاصهٔ کوتاه

استاد قطعهٔ «تحرّجاً عن طمع» را می‌گشاید: فرق طمع با حسد و حرص؛ حدیث یذهب الحکمة از قلوب علما؛ روایت امام باقر که شیعه اهل کتاب و حکم و نبوت‌اند و نبأ عظیم ولایت است. رضا به دادهٔ خدا را با حکایت آخوند شبّر و ذکر یا خیر الحبیبین نشان می‌دهد؛ جمال الشر طمع را از مولا می‌آورد؛ طمع به عفو خدا را بجا و طمع به مخلوق را — به روایت کاظم به هشام — مفتاح ظلم و دزد عقل و علم می‌شمارد. طمع در علم و غبطه به اساتید را راه رشد می‌داند و با قصهٔ قطّاع و خواجه نصیر و وصیت کنار کاظمین و آیهٔ کلمات الله، عظمت امام را به ریاضیدان می‌نمایاند؛ سپس معرفی غلط عمامه و اقتدای عیسی به امام عصر را می‌آورد.

فهرست مطالب

  • تحرّج از طمع
  • حدیث یذهب الحکمة و جایگاه عالم
  • روایت امام باقر؛ کتاب و حکم و نبوت شیعه
  • طمع به قیافه؛ رضاى شبّر قمی
  • استعیذوا بالله من طمع یهدی إلى طبع
  • جمال الشر الطمع
  • طمع سجاد به عفو؛ اماتة الطمع عند الكاظم
  • غبطه و طمع در علم؛ ارفع رأسک
  • گفت‌وگوی هندسی با ریاضیدان؛ قطّاع
  • وصیت خواجه؛ وکلبهم باسط ذراعیه
  • نیشابوری و آیهٔ کلمات الله
  • بی‌ادبی در معرفی و معنای شیخ
  • مناظرات باقر و اقتدای عیسی در ظهور
  • عمامه نشانهٔ عقل و درایت

نکات کلیدی

  • طمع چشم‌داشت به داشتهٔ دیگری است؛ حسد زوال می‌خواهد؛ حرص بیش از نیاز جمع می‌کند.
  • طمع حکمت را از دل علما می‌برد.
  • شیعه به کتاب و حکم و نبوت — به معنای ولایی — رسیده‌اند؛ نبأ عظیم ولایت است.
  • رضا به خلقت خویش و طمع به عفو خدا بجا است؛ طمع به مخلوق مفتاح ظلم است.
  • طمع در علم و معرفت رشد می‌آورد؛ علم مزید است.
  • خواجه نصیر از یک شکل هندسی قریب نیم میلیون حکم استنباط کرد و خود را کلب آستان کاظمین نوشت.
  • معرفی درست عمامه و دین عزت می‌آورد؛ معرفی غلط ریشخند.
  • در ظهور، عیسی به امام عصر اقتدا می‌کند و مسیحیت را متوجه می‌سازد.

اصطلاحات و منابع

  • تحرّج عن طمع؛ حسد؛ حرص؛ طبع
  • یذهب الحکمة من قلوب العلماء؛ آل عمران/۷۹؛ نبأ عظیم
  • جمال الشر الطمع؛ مناجات سجاد؛ روایت کاظم به هشام
  • قطّاع؛ خواجه نصیر؛ وکلبهم باسط ذراعیه بالوصید
  • نظام نیشابوری؛ مجسطی؛ کلمات الله
  • آخوند شبّر قمی؛ علامه حسن‌زاده؛ امام باقر؛ امام عصر و عیسی
خلاصه توسط مدل از متن کتابیِ جلسه — نقل مستقیم طولانی از عربی لازم نیست.