دروس سخنرانی

خلاصهٔ کوتاه

جلسهٔ صد و سی‌ام سلسلهٔ لقاءالله، سخنرانی شب شهادت امام رضا علیه‌السلام ۱۴۰۴، حجت‌الاسلام بیات است؛ منبری کوتاه در هیئت یا زهرا. صد و سی جلسه مقدمه برای فهم رقائق رسالهٔ لقاءالله علامه حسن‌زاده بوده و هنوز به خود رساله ورود نشده است؛ امشب فتح‌باب اسرار نماز است و منبر را تذکر حضرت رضا بگیرند. در کلمهٔ نود و نهٔ صد کلمه در معرفت نفس، صلاة شهود در مقام وحدت در روح است و لقاءالله خود را در نماز نشان می‌دهد؛ نماز میزان حال است نه وسیلهٔ حال‌کردن. تسبیحات اربعه هفت بار در شبانه‌روز طواف عرش است و نماز صبح دو رکعت نماز طواف. چهار ذکر چهار رکن عرش‌اند با چهار رنگ. تسبیحِ تنها تنزیه است و خدا را از خلق جدا می‌کند؛ باید تسبیح به حمد باشد: تنزیه به‌علاوهٔ تشبیه. صمد یعنی هیچ‌جا از او خالی نیست؛ کثرات شأن حق‌اند نه منهای خدا. حمد یعنی خود را آیت و اسم الله دیدن و تشبّه به حجت از راه اسماء. ارکان نماز همراهی با ملائکه و حیوان و نبات و جماد است؛ تشهد مقام شهود است و سلام آخر سلام به همهٔ ادوار ألف‌ألف آدم. فلسفهٔ شهادت پاک شدن زمینِ دفن است. اگر بخواهند پنج شش جلسه اسرار صلاة گفته شود؛ وگرنه دفتر لقاءالله امشب جمع شد.

فهرست مطالب

قلهٔ بحث؛ صد و سی جلسه مقدمه
این منبر تذکر حضرت رضاست
کلمهٔ نود و نه؛ صلاة، شهود و میزان حال
تسبیحات اربعه؛ طواف عرش و نماز طواف
الله‌اکبر و رنگ‌های چهار رکن
تسبیح به حمد؛ تنزیه و تشبیه
صمد قرآنی؛ تکلیف کثرات
حمد؛ آیات و تشبّه به اسماء الله
نماز معراج است؛ قیام و رکوع و سجود و جلوس
تشهد؛ مقام شهود
سلام آخر؛ ألف‌ألف دوره و فلسفهٔ شهادت
ختم دفتر لقاءالله در هیئت یا زهرا

نکات کلیدی

صد و سی جلسه هنوز مقدمهٔ رسالهٔ لقاءالله علامه حسن‌زاده است؛ ورود به خود رساله نشده. امشب فتح‌باب است.
منبر را تذکر امام رضا علیه‌السلام بگیرند؛ رزق منبر از آسمان است.
کلمهٔ نود و نه معرفت نفس: نماز شهود در مقام وحدت در روح است؛ لقاءالله در صلاة ظاهر می‌شود. هر بلای مسیر رجوع الی الله در نماز می‌آید.
آقای بهجت: نماز نخوان که حال کنی؛ نماز بخوان که حالت را بسنجی.
هفت بار تسبیحات اربعه در واجب‌ها برابر هفت طواف؛ نماز صبح دو رکعت نماز طواف است که بدون آن حج باطل است. قلب مؤمن عرش الرحمن است و چهار رکن عرش همان چهار ذکرند؛ کعبه از بیت‌المعمور بر همین چهار رکن آمده.
تسبیح در رکوع و سجود هم هست؛ امر قرآن «فسبح بحمد ربك» است نه تسبیحِ خالی. تسبیح تنزیه است؛ حمد تشبیه.
رنگ ارکان: الله‌اکبر سرخ (امام حسین)؛ الحمدلله سبز (امام باقر)؛ لا إله إلا الله زرد (مولا علی؛ ولایت همان کلمه است؛ حدیث حصن و سلسلةالذهب)؛ تسبیح سفید (حضرت زهرا؛ مادر رنگ‌ها مثل نور سفید در منشور؛ تسبیحات فاطمه).
اگر فقط تنزیه کنی خدای جدای از خلق می‌سازی. صادر اول نفس الرحمن است مقید به قید اطلاق؛ حق مطلق بی‌قید اطلاق است و ماهیت ندارد.
صمد یک‌بار در قرآن آمده؛ «لا جوف له»: هیچ‌جا خالی از او نیست. کثرات ماهیت و حد دارند و شأن حق و آیات اسماءاند، نه منهای خدا. هو الاول والآخر والظاهر والباطن؛ هو معکم اینما کنتم.
لقاءالله به بیان فیض در کلمات مکنون: در وحدت کثرت دیدن و در کثرت وحدت.
حمد: حیات تو رشحهٔ الحی است به قدر تو. حتی پیامبر الحی و الکریمِ استغراقی نیست؛ الف‌ولام فقط خداست. زمین و انفس آیات‌اند. قدر و نماز یعنی تشبّه به الله از راه حجت و اسماء. نماز سرّ الله و ذکر اکبر و معراج مؤمن است.
قیام با ملائکه؛ رکوع با بهائم؛ سجود با جمادات یا نباتات (دهان درخت در زمین)؛ جلوس با نباتات یا جمادات.
تشهد شهود جمعی است نه رؤیت؛ می‌خواهی شهید شوی اشهد نماز را بساز.
سلام آخر واجب است و به همهٔ ادوار آدم — گذشته و حال و آینده، پس از رتق و فتق و دحو الارض جدید — و به اهل ایمان و زمین و زمان. جوابشان و علیکم السلام است؛ زمین دفن پاک می‌شود (طبتم وطابت الأرض). بی‌اسرار صلاة دم از معراج و شهادت نزنند.
اگر بخواهند پنج شش جلسه اسرار نماز گفته شود خبر بدهند؛ وگرنه دفتر لقاءالله در هیئت یا زهرا امشب جمع شد. سر سفرهٔ علم: فلینظر الانسان الی طعامه یعنی به علمش؛ اللهم بارک لمولانا صاحب الزمان.

اصطلاحات و منابع

رسالهٔ لقاءالله علامه حسن‌زاده آملی: هنوز ورود نشده؛ صد و سی جلسه مقدمه.
صد کلمه در معرفت نفس، کلمهٔ نود و نه: صلاة شهود در مقام وحدت در روح؛ شهود جمعی نه رؤیت.
آیت‌الله بهجت: نماز میزان حال است نه تحصیل حال.
تسبیحات اربعه / چهار رکن عرش: سبحان‌الله، الحمدلله، لا إله إلا الله، الله‌اکبر؛ طواف عرش و کعبهٔ چهارگوش از بیت‌المعمور.
قلب المؤمن عرش الرحمن.
حدیث سلسلةالذهب / حصن: كلمة لا إله إلا الله حصنی…؛ ولاية علي بن أبي طالب حصنی… (امام رضا علیه‌السلام).
تسبیحات حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها؛ نور سفید مادر رنگ‌ها.
تنزیه / تشبیه / تسبیح به حمد: فسبح بحمد ربك (نصر/۳).
صادر اول / نفس الرحمن: مطلق به قید اطلاق؛ حق بدون قید اطلاق.
اسفار ملاصدرا: وجود حق مشهود است؛ ماهیت ندارد.
کلمات مکنون ملا محسن فیض کاشانی: کلمه فی معنی لقاء الله.
الصمد / المتکبر: اسماء یک‌بارآمده در قرآن؛ الصمد الذی لا جوف له؛ اخلاص/۲.
علامه رفیع قزوینی: هر جا وجود قدم نهاد لشکریان اسماء موجودند.
استغراق الف‌ولام: الحی، العلیم، الحکیم، الکریم فقط خدا؛ پیامبر متصف است نه مستغرق.
رسالهٔ رتق و فتق علامه حسن‌زاده: آب همهٔ زمین را می‌گیرد؛ قیامت دوره؛ سپس دحو الارض و دورهٔ جدید آدم.
ألف ألف دوره و کوره: ادوار آمدن آدم.
طبتم وطابت الأرض التی فیها دفنتم: از زیارت شهدا / وارث؛ فلسفهٔ شهادت.
الصلاة معراج المؤمن؛ نماز سرّ الله؛ ذکر الله اکبر (عنکبوت/۴۵).
هیئت یا زهرا: محل ختم دفتر.
فلینظر الانسان الی طعامه (عبس/۲۴): طعام به معنای علم.
آیات: ذاریات/۲۰–۲۲؛ بقره/۱۵۶؛ حجر/۲۱؛ حدید/۳–۴؛ اخلاص/۲؛ نبأ/۶؛ قدر/۱ و ۴؛ عنکبوت/۴۵؛ عبس/۲۴؛ نصر/۳.

خلاصه توسط مدل از متن کتابیِ جلسه — نقل مستقیم طولانی از عربی لازم نیست.