دروس سخنرانی

خلاصهٔ کوتاه

جلسهٔ صدوبیست‌وسوم سلسلهٔ لقاءالله، سخنرانی شب جمعهٔ بیست‌ویکم فروردین هزار و چهارصد و چهار است؛ نخستین نشست سال نو، با حجت‌الاسلام بیات. پیش از درس هفتگی، استاد هشدار می‌دهد که پس از ظهور اسم القادر در شب قدر، قَدر هر کس که مشخص شد شیاطین هماورد به همان اندازه کمین می‌کنند و باید اسم الحفیظ بیاید کمک؛ چون عنایت، عُجب و خودشیفتگی می‌آورد. گنهکاری که از گناه بیزار است و با آه خدا را می‌خواند چه بسا عزیزتر از سینه‌جلودار مدعی باشد. رزق‌ها مقسوم است؛ اذن روضه از استاد گرفته شد و حاج حسین خواند. حق روضه‌خوان، رسالهٔ حقوق، زانو زدن خالی، و داستان لات و عارف و داش‌مشیِ امام صادق همه به یک نقطه برمی‌گردد: خود را نبین. اگر لطف صدیقه لحظه‌ای برداشته شود پست‌ترین می‌شویم. هجمهٔ ابالسه امسال مضاعف است تا اهل ایمان را از حضرت زهرا جدا کند. درس کتاب: فقر زاهد در منازل السائرین؛ پس از نفض الیدین، اسکات اللسان از دنیا ذمّاً و مدحاً. اهل دنیا حرف دنیا نمی‌زند؛ دنیا سایهٔ ملکوت است. «ما رأیت إلا جمیلا» معرفت زینبیه است. دو وجه بعد — سلامت از دنیا طلباً یا ترکاً، سپس فقر عدمی و فقر عارف — ماند.

فهرست مطالب

افتتاح جلسه
شب جمعه؛ لیلةالقدر دیگری برای دلتنگان
پیش از بحث هفتگی؛ چند نکته برای سال نو
پس از ظهور اسم القادر؛ کمین شیاطین به قدر وجود
گنهکاری که از خود بیزار است
فی السماء رزقکم؛ اذن روضه از من گرفته شد
حق روضه‌خوان؛ حساب آقای فاطمی‌نیا و رسالهٔ حقوق
حق هم‌نفس ناشناس
زانو نزدن خالی؛ مرض تحلیل و قضاوت
موعظهٔ لات به عارف
خانهٔ حضرت زهرا و فیلم بازی نکردن
أین محیی معالم الدین
امام صادق و تعمیر مسجد؛ داش‌مشتی که گفت حلّه
امان از بازی شدن جلسات
اگر لطف صدیقه لحظه‌ای برداشته شود
هجمهٔ ابالسه پس از قدر؛ علت گرفتاری‌های اهل ایمان
فرق تکبر و عجب
چهار دستاویز شیطان
بازگشت به لقاءالله؛ فقر ذاتی و ابتغوا الیه الوسیلة
فقر زاهد در منازل السائرین
اسکات اللسان عنها ذماً أو مدحاً
فقط علی دیدن؛ سخن مرحوم دولابی
دو لباس؛ لعن و سلام نزد امام صادق
دنیا سایهٔ ملکوت است
ظاهر عنوان باطن است
یا خیر حبیب و محبوب
ما رأیت إلا جمیلا؛ معرفت زینبیه
دو درجهٔ باقی‌ماندهٔ فقر زاهد

نکات کلیدی

پس از شب قدر و ظهور اسم القادر، شیاطین به قَدر وجودی هر کس کمین می‌کنند؛ حریف، هماورد است. حفظ به اسم الحفیظ است نه فقط الحافظ.
عنایت الهی اگر به عُجب و خودبینی بدل شود خدا از آن بیزار است. گنهکار گریه‌کنان که از خود بدش می‌آید ممکن است عزیزتر از مدعیِ «پسرخالهٔ خدا» باشد.
حدیث نفس استاد را رزق خود بگیر؛ به دیگری حواله نکن. رزق مقسوم است: «فی السماء رزقکم».
روضه‌خوان گردن مجلس حق دارد. صلهٔ امام سجاد به شاعر اهل‌بیت را آقای فاطمی‌نیا به پول روز حساب کرده بود. رسالهٔ حقوق را بخوان؛ حتی هم‌نفس ناشناس حق می‌آورد.
خالی زانو نمی‌زنیم؛ آنالیز و قضاوت مرض است. بترس از روزی که اراذل پیش خدا از تو عزیزتر باشند.
خانهٔ حضرت زهرا را جارو کن؛ با آشغال روی فرش «آقا بیا» فیلم است.
امام زمان اگر کمک بخواهد و مسجدی‌ها نگاه کنند، چه بسا داش‌مشی بگوید حلّه. لات محل جلو زده است.
جلسات اگر بازی و موبایل شود، آمادهٔ لقاءالله نیستیم. ربّ خودمان را هنوز نشناخته‌ایم.
یک آن اگر لطف فاطمه زهرا برداشته شود پست‌ترین می‌شویم و از هیئت توبه می‌کنیم. سوءظن همسر و فرزند و رفیق را می‌پوساند.
ابالسه امسال تکبر را کنار گذاشته‌اند چون دیده‌اند می‌بازند. گرفتاری مالی و جسمی و روحی و طلاق عاطفی و انفجار درونی هیئت را جای دیگر علت نگذار؛ هدف جدایی از زهراست.
عجب: خود را خوب دیدن بدون مقایسه. تکبر: خود را از دیگری بهتر دیدن. حدیث: متکبر بوی بهشت را از پانصد سال نمی‌شنود. مولا: از حماقت مرد همان بس که بگوید من عاقلَم.
چهار دستاویز شیطان: شهوت، ثروت، قدرت، شهرت. آرزوی گناه در محیط نور از همه پست‌تر است. حرم را کم نکن؛ وسع‌کشی در دنیا نکن.
وسیلهٔ لقاءالله فقر ذاتی است: «ما همه هیچیم؛ هرچه هست تویی.» حسنه از الله است، سیئه از نفس.
فقر زاهد: نفض دو دست از دنیا ضبطاً یا طلباً؛ سپس اسکات زبان از دنیا ذمّاً یا مدحاً. نه مدح دنیا، نه ذم؛ چون اهل دنیا نیستی.
مرحوم دولابی: فقط علی ببین، ابن‌ملجم نبین. امام صادق لباس لعن را گرفت چون کریم است و سلام را برای دوست نگه می‌دارد؛ مقام سلام از لعن بالاتر است. لعن بلاخیز است.
دنیا سایهٔ ملکوت است. ظاهر عنوان باطن است؛ «یعرف المجرمون بسیماهم». چهرهٔ زیبا را به «یا خیر حبیب و محبوب» برگردان به زیباآفرین.
«ما رأیت إلا جمیلا» معرفت زینبیه است؛ حتی ظلمت رشحهٔ نور است و شیطان ظهور اسم المذل. دو وجه بعد فقر زاهد ماند: سلامت از دنیا طلباً یا ترکاً؛ سپس فقر عدمی و فقر عارف.

اصطلاحات و منابع

اصطلاحات: لقاءالله، اسم القادر، اسم الحفیظ و الحافظ، قَدر وجودی، عُجب، تکبر، خودشیفتگی و انانیّت و انیّت و دویّت و ثنینیّت، فقر ذاتی، فقر زاهد، فقر عدمی، فقر عارف، نفض الیدین، اسکات اللسان، سلامت از دنیا، زهد، وسیله، ظاهر عنوان باطن، ملک و ملکوت، رشحه و سایه، معرفت زینبیه، اسم المذل.

آثار و منابع: منازل السائرین خواجه عبدالله انصاری (صد منزل)؛ رسالهٔ حقوق امام سجاد علیه‌السلام؛ حساب مالی مرحوم آقای فاطمی‌نیا از صلهٔ امام سجاد به شاعر؛ سخن مرحوم دولابی در فقط علی دیدن؛ نقل یک عارف از رفتار امام صادق با داش‌مشی در عمارت مسجد؛ روایت دو لباس لعن و سلام نزد امام صادق؛ زیارت عاشورا و بحث بلاخیزی لعن؛ زیارت آل یاسین (سلام یا داعی الله)؛ دعای ندبه (أین محیی معالم الدین)؛ جملهٔ امام «ما همه هیچیم هرچه هست تویی»؛ «ما رأیت إلا جمیلا» از حضرت زینب؛ ذکر «یا خیر حبیب و محبوب» به نقل علامه؛ هشدار علامه در بحث ظاهر و باطن مسجد بلال؛ سبک سخن حاج آقا مشتهدی.

آیات یادشده: فاتحه/۱، فاتحه/۲، فاتحه/۵، ذاریات/۲۲، مائده/۳۵، نساء/۷۹، الرحمن/۴۱.

خلاصه توسط مدل از متن کتابیِ جلسه — نقل مستقیم طولانی از عربی لازم نیست.