دروس سخنرانی

خلاصهٔ کوتاه

جلسهٔ هفتادونهم سلسلهٔ «لقاء الله»، سخنرانی شب چهارم محرم حجت‌الاسلام بیات، ادامهٔ رسالهٔ نور علی نور علامه حسن‌زاده است: از معرفت نفس به معرفت رب. انسان وجود واحد با اطوار است؛ مرتبهٔ نازله محاکی مرتبهٔ عالیه است و در سلسلهٔ طولی هر دانی ظلّ عالی. دنیا سایهٔ برزخ است و برزخ سایهٔ عالم عقول؛ نشئهٔ اولی مثال نشئهٔ اُخری است. «ارفع رأسک» و رزق در آسمان در برابر زندگی بهیمی سر به زیر. خواب برادر مرگ است و توجه عرفانی میان طلوعین سفر از مثال به عقل. غذای نفس ناطقه معارف مجرّد است و انسان در سیرورت. مرض و موت دو رحمت‌اند برای دل‌کندن؛ ظاهر شریعت پل باطن است و بدن را نباید با ریاضت غلط فرو ریخت. روایت امام صادق: مُلک بر مثال ملکوت و ملکوت بر مثال جبروت تا از پایین به بالا استدلال شود؛ ملکوت مقام فاطمه و جبروت مقام علی. آیهٔ کهف: عمل صالح با معرفت امام و نفی شرک در ولایت. تمثیل لجّهٔ دریا برای بحر معارف و خوف الهی. هر که لقاء را دوست دارد خدا لقاء او را دوست دارد؛ تمنّوا الموت و معیت با صادقین که اولشان علی است. سفرهٔ هستی به عشق پیامبر پهن شده؛ دل به صاحب‌خانه باشد نه به دیوار. جمال مخلوق را به «یا خیر حبیب و محبوب» عبور بده. چشم‌وهم‌چشمی، مسائل شرعی کاشت ناخن و مژه (مانع طهارت؛ استفتای دفتر رهبری) و سقط پس از دمیدن روح. البلا للولاء: قرب بیشتر، زجر بیشتر. زینب میراث چند امام است؛ «ما رأیت إلا جمیلا». روضهٔ غروب یازدهم: افتادن از ناقه، نیزه به کتف رقیه، الله‌اکبر از حلقوم بریده، نگاه به علقمه، و خجالت حسین از بیرون آمدن عمه برای فرزندان عبدالله.

فهرست مطالب

استعاذه، بسم‌الله و افتتاح جلسه
استغاثه به صاحب‌الزمان و زیارت اباعبدالله
ادامهٔ رسالهٔ نور علی نور؛ از معرفت نفس به معرفت رب
ارفع رأسک؛ رزق در آسمان
نشئهٔ اولی مثال نشئهٔ آخری
توجه عرفانی میان طلوعین
غذای نفس و سیرورت
مرض و موت؛ دو رحمت برای دل‌کندن
از ظاهر شریعت به باطن؛ روایت امام صادق
آیهٔ کهف؛ عمل صالح و ولایت
تمثیل لجّه و بحر معارف
من أحب لقاء الله؛ تمنّوا الموت
سفرهٔ هستی به عشق پیامبر
جمال مخلوق و یا خیر حبیب و محبوب
چشم‌وهم‌چشمی و تجملات
شیخ عباس تربتی؛ نگاه نکردن به ویترین
کاشت ناخن و مژه؛ مانع طهارت
سقط جنین و حکایت قرآن
البلا للولاء
زینب؛ میراث چند امام
جلالت خروج از مدینه و ورود به کربلا
روضهٔ غروب یازدهم؛ افتادن از ناقه

نکات کلیدی

معرفت رب از معرفت نفس است. انسان یک حقیقت ممتد است؛ مرتبهٔ نازله محاکی مرتبهٔ عالیه است. در سلسلهٔ طولی هر دانی ظلّ عالی است: دنیا سایهٔ برزخ، برزخ سایهٔ عقول.
سایه شبیه اصل است اما اصل آنجا است. اموات وسعت نشئهٔ بعد را می‌بینند و این دنیا را رحم طبیعت و ضیق می‌یابند.
«ارفع رأسک»: رزق و وعده در آسمان است. سر به زیر ماندن، بهیمی است؛ بلکه پست‌تر.
نشئهٔ اولی مثال نشئهٔ اُخری است. برزخ هم ماندنی نیست؛ از آنجا هم مرگ به عالم عقول است.
خواب برادر مرگ و سفر ظاهر به باطن است. قوهٔ خیال مثال متصله است. بهترین وقت توجه عرفانی میان طلوعین است تا از رتبهٔ مثالی به عقلی و ارتباط با ملائکه.
قاعده سلامت است نه بیماری. آقای بهجت حرم را مملو از ملائکه می‌دید و حرمت قدم می‌خواست.
غذای بدن نان و آب است؛ غذای نفس ناطقه معارف مجرّد. هرچه معارف بیشتر، به لقاء نزدیک‌تر. سیرورت: غذا می‌شود تو.
هرچه در خواب می‌بینی انشای نفس خودت است؛ طرف مقابل هم خودتی.
آیهٔ انشقاق: انسان کادح به‌سوی رب است و ملاقات می‌کند. سختی‌ها برای دل‌کندن است. مرض و موت دو رحمت‌اند؛ بی‌آنها «أنا ربکم الأعلی» سر می‌دادیم.
ظاهر از باطن جدا نیست. ریاضت غلط جوانی — شب‌زنده‌داری افراطی — بدن را می‌شکند. جوان خوب بخورد و بخوابد تا علم و تهذیب ببرد. سخن مشکینی: بیست قرص برای نیم‌ساعت منبر.
باید از پوستهٔ شریعت پل زد به باطن. روایت صادق: خدا مُلک را بر مثال ملکوت و ملکوت را بر مثال جبروت آفرید تا از مُلک به ملکوت و از ملکوت به جبروت استدلال شود. ملکوت عالم صدیقه (نفس کل، پرورش)؛ جبروت عالم علی (عقل کل، تدبیر).
کهف/۱۱۰: امید لقاء با عمل صالح — باطن آن معرفت امام — و نفی شرک در عبادت که التزام عملی به ولایت علی است.
لجّهٔ معارف مثل عمق دریا است: خوف می‌آورد و دامن را از خط قرمز جمع می‌کند. راه لقاء همین بحر است نه پوستهٔ کیف‌آور.
من أحب لقاء الله أحب الله لقاءه. تمنّوا الموت اگر با صادقینی که اولشان علی است. پایگاه ولایت نجف است؛ حتی شب جمعه از آنجا به کربلا می‌روند. دعای زهرا: اللهم عجل وفاتی سریعا.
سفرهٔ هستی به عشق پیامبر پهن شده؛ همه ارتزاق می‌کنند. دل به صاحب‌خانه باشد نه به دیوار و فرش و پوشک بچه.
دیدن جمال اگر دل نبرد مرض است؛ راه عبور «یا خیر حبیب و محبوب» و «لا تمدن عینیک» است. عاشق جهان‌آفرین شو نه جهان. جوادی: اگر سلاطین لذت کشف حقیقت را بچشند سلطنت را رها می‌کنند.
مسائل مبتلابه را واجب است یاد گرفت. کاشت ناخن و مژهٔ مصنوعی مانع وضو و غسل است؛ استفتای دفتر رهبری: باید کند؛ اگر ضرر جدی، جبیره. محبت اهل بیت بدون عمل و عمل بدون محبت هر دو بی‌فایده‌اند.
توبه بحث جدا می‌خواهد؛ گناه در علم خدا می‌ماند. شعر «حسین دارم چه غم دارم» گول نزند.
سقط پس از دمیدن روح (چهارماهگی) نزد همهٔ مراجع حرام و مانند قتل عمد است. پیش از روح سه شرط از جمله خطر جان مادر و نقص شدید جنین. حکایت قرآن‌گشا: زوج سقط را انجام دادند و دو هفته بعد هر دو در تصادف مردند؛ جنین دفع بلا بود.
حکومت الهی حکیمانه است؛ گریز ندارد. پشت سر امامت سختی شیرین می‌شود چون به‌سوی لقاء است.
البلا للولاء: هرچه قرب بیشتر زجر بیشتر. حر یک آن توبه کرد و بدن سالم ماند؛ حبیب تکه تکه شد. بغض خاص دشمن از زینب.
زینب چند امام را درک کرده: عقل از پیامبر، نجابت از زهرا، شجاعت از علی، حلم از حسن، عزت از حسین. در مجلس ابن‌زیاد نسبت قتل به خدا را رد کرد؛ در مجلس یزید «أنتم الطلقاء» گفت و حصر کرد: ما رأیت إلا جمیلا.
جلالت زینب: بیست جوان بنی‌هاشم حلقه؛ عباس رکاب. چراغ حرم را برای زیارت جد خاموش می‌کردند. همسایهٔ هفت‌ساله صدایش را هم نشنید.
غروب یازدهم از ناقه افتاد؛ آغاز افتادن‌ها. رقیه را نیزه به کتف انداختند نه اینکه خودش افتاده باشد. از حلقوم بریده الله‌اکبر آمد تا نگاه‌ها برگردد. زینب به علقمه نگاه کرد: رکاب عباس کجاست. برای فرزندان عبدالله از خیمه بیرون نیامد تا حسین خجالت نکشد. خط الثری: حسین با صورت نقش زمین شد.

اصطلاحات و منابع

ظلّ طولی / محاکات: هر مرتبهٔ مادون سایه و حکایت مرتبهٔ مافوق است؛ دنیا ظلّ برزخ، برزخ ظلّ عقول.
مثال متصله / قوهٔ خیال: مرتبهٔ مثالی در انسان؛ خواب سفر ظاهر به باطن.
سیرورت: شدنِ مداوم نفس با غذایی که می‌خورد.
مُلک / ملکوت / جبروت: نشئهٔ طبیعت؛ عالم نفس کل (فاطمه، پرورش)؛ عالم عقل کل (علی، تدبیر).
لجّه: عمق بحر معارف که خوف و جمع دامن می‌آورد.
ولایت کلیه: کانال لقاء؛ شرک در عبادت یعنی شریک در ولایت علی.
البلا للولاء: بلا به اندازهٔ قرب.
رسالهٔ نور علی نور علامه حسن‌زاده (ذکر و ذاکر و مذکور)؛ روایت امام صادق در خلق ملک بر مثال ملکوت؛ کتاب راه‌های کنترل نفوذ شیطان آیت‌الله زیابادی؛ روایت امام رضا: عمل بدون محبت و محبت بدون عمل؛ استفتای دفتر رهبری دربارهٔ کاشت ناخن و مژه؛ سخن مشکینی به ائمهٔ جماعات؛ آقای بهجت در حرم؛ شیخ عباس تربتی و قبر در صحن آزادی رضوی؛ حداد شاگرد بهجت و قاضی (پنج سال / دو سال اجتهاد و مقامات)؛ علامه جوادی دربارهٔ لذت کشف حقیقت؛ مقتل السبطین دربارهٔ نیزه به کتف رقیه؛ فرسان الهیجا و شمار شهدای کربلا.
آیات: فاتحه/۱ و ۵؛ ذاریات/۲۲؛ اعراف/۱۷۹؛ واقعه/۶۲؛ انشقاق/۶؛ نازعات/۲۴؛ حشر/۲۱؛ کهف/۱۱۰؛ بقره/۹۴؛ توبه/۱۱۹؛ حجر/۸۸؛ احزاب/۲۱؛ انعام/۵۹؛ یس/۱–۲.
اذکار و روایات: استعاذه؛ لا حول ولا قوة؛ المستغاث بک یا صاحب الزمان؛ زیارت اباعبدالله؛ من عرف نفسه فقد عرف ربه؛ النوم أخو الموت؛ من أحب لقاء الله أحب الله لقاءه؛ اللهم عجل وفاتی سریعا؛ یا خیر حبیب و محبوب؛ من أراد علم الأولین والآخرین فلیثور القرآن؛ لا یمکن الهروب من حکومتک؛ ما رأیت إلا جمیلا؛ أنتم الطلقاء.

خلاصه توسط مدل از متن کتابیِ جلسه — نقل مستقیم طولانی از عربی لازم نیست.