دروس سخنرانی

خلاصهٔ کوتاه

جلسهٔ شصت‌وهشتم سلسلهٔ «لقاء الله» حجت‌الاسلام بیات، سخنرانی شب جمعه ۱۱ آبان ۱۴۰۲ (بخش سوم)، ادامهٔ تفسیر انفسی ملا محسن فیض کاشانی از آیهٔ «فلا تعلم نفس ما أخفی لهم من قرة أعین» است. قرة اعین معارف حقیقی و حقایق الهی است که خدا برای اهل لقاء در زمین دل ذخیره کرده؛ حدیث قدسی «أعددت لعبادی الصالحین…» همین ذخیره را می‌گوید. محجوبان نمی‌بینند و نمی‌شنوند و خطور نمی‌کنند چون مناسبت معنوی با ربّ حقیقی‌شان ندارند. پوستهٔ دین بدون باطنِ ولایت کلیه کافی نیست. گناه و غفلت و اصرار پرده بر چشم و گوش و زبان می‌نهد؛ زبان آلوده حتی حرف حق را بی‌چشیدن می‌گوید و نفاق می‌آورد؛ آلودگی به خیال و وهم و عقل و قلب و روح و سرّ می‌نشیند تا مهر الهی. علاج: مداومت یک‌ساله بر ذکر لا إله إلا الله بدون عدد برای غسل خیال؛ آب خیال علم است؛ سجدهٔ طولانی غسل مغز است. جوانی ظرف طهارت و ناموس امام زمان است. با رفتن سنخیت، شفاعت که از جفت‌بودن است منقطع می‌شود. ملکات نفس بذر صور برزخی‌اند؛ روایت معاذ بن جبل از فوج‌های وحشتناک امت و روایت قیس بن عاصم («هو فعلک») و آیهٔ نحل/۹۶ همین را می‌رساند. دو جملهٔ حفظی: علم مشخِّص باطن پس از مرگ است؛ عمل مشخِّص بدن ابدی است.

فهرست مطالب

استعاذه، بسم‌الله و سلام بر داعی الله
آیهٔ سجده؛ قرة اعین در تفسیر انفسی
حدیث قدسی؛ آنچه برای اهل لقاء ذخیره شده
چرا چشم نمی‌بیند و گوش نمی‌شنود
پوستهٔ دین و باطن ولایت کلیه
مناسبت معنوی با ربّ حقیقی
سرّ سرّ؛ تشنگی پیش از سخن
حجاب گناه از حس ظاهر تا خیال
زبان آلوده و نفاق گفتار حق
غسل قوهٔ خیال؛ ذکر لا إله إلا الله
داستان ابوبصیر و غسل محضر امام
آب خیال علم است
نشت آلودگی تا وهم و عقل و روح و سر
کادح الی ربّک؛ ضخامت پرده و برزخ
سجدهٔ طولانی؛ غسل مغز
جوانی و ناموس امام زمان
برداشته شدن سنخیت و از دست رفتن شفاعت
ملکات نفس بذر صور برزخی
معاذ بن جبل و فوج‌های محشور
قیس بن عاصم؛ هو فعلک
ما عندکم ینفد و ما عند الله باق
علم مشخص باطن، عمل مشخص بدن ابدی
خاتمه و دعا

نکات کلیدی

ذخیرهٔ لقاء زیر زمین دل است: معارف و حقایقی که چشم محجوب ندیده و گوشش نشنیده؛ علت محرومیت، نبود مناسبت معنوی با ربّ حقیقی است نه بخل خدا.
ظاهر دین (شهادتین و پوسته) بدون ورود به باطن — که ولایت کلیه است — قلب را برای آن علوم آماده نمی‌کند؛ نسیمِ تنها کافی نیست.
کانال وجودی مافوق روح و سرّ، سرّ سرّ است؛ سخن از آن را باید تشنه شنید، وگرنه عادی می‌شود و خود حجاب می‌گردد.
اصرار بر گناه پرده را از حس ظاهر به زبان و خیال و وهم و عقل و قلب و روح و سرّ می‌برد تا ختم الهی؛ هر مرتبه غسل خود را دارد.
زبان آلوده حرف حق را هم بی‌لذت می‌گوید و نفاق می‌آورد؛ خیال مشوّش با یک سال مداومت بی‌عدد بر لا إله إلا الله غسل می‌شود، نه با ذکرِ تازه‌تازه.
آب عالم ظاهر مایع حیات است؛ آب خیال علم است، چون در رتبه‌های بالاتر خدا أعلم است و در ذات، علم. بعضی اذکار حکم غسل چشم و زبان دارند.
سجدهٔ طولانی قلب را بالای مغز می‌آورد و خون‌رسانی را می‌افزاید؛ غسل مغز است. بدن سی ثانیه، خیال سی‌چهل روز، مغز و قلب حدود یک سال.
در جوانی پاک بودن شیوهٔ پیامبر است. نوجوانان — دختر و پسر — به یک معنا ناموس امام زمان‌اند؛ باید خرجشان شد تا قاسم سلیمانی از ایشان درآید.
با رفتن سنخیت، شفع (جفت) نمی‌ماند و شفاعت قطع می‌شود؛ استعداد درون را نباید با گناه مضمحل کرد که همان مقام شفاعت ماست.
ملکات نفس بذر صور برزخی‌اند. معاذ از پیامبر دربارهٔ فوج‌فوج محشور شدن پرسید و پیامبر از معراج ده صورت وحشتناک امت را گریست؛ بذرشان اصرار بر عمل است.
قیس بن عاصم یادگاری خواست؛ پیامبر فرمود عمل قرین ابدی توست: صورت ملذّه یا مدهشه. جملهٔ طلایی: هو فعلک.
شبههٔ فنای عمل در زمان با آیهٔ نحل/۹۶ حل می‌شود: ملک و مال می‌رود؛ علم و عمل نزد خدا می‌ماند و به صورت ملکه و بدن برزخی با ماست.
دو جملهٔ حفظی جلسه: علم مشخِّص باطن پس از مرگ است؛ عمل مشخِّص بدن ابدی است. مراقب اصرار بر عمل و علمی که برمی‌داریم باشیم.

اصطلاحات و منابع

اصطلاحات: لقاء الله؛ تفسیر انفسی؛ قرة اعین؛ مناسبت معنوی؛ ربّ حقیقی؛ بشره و پوستهٔ دین؛ ولایت کلیه؛ روح، سرّ، سرّ سرّ؛ حجاب گناه و غفلت؛ زبان جُنُب و نفاق گفتار؛ قوهٔ خیال (مثال متصله، ملکوت و برزخ وجود)؛ غسل قوا؛ آب خیال = علم؛ علیم / أعلم / علم؛ وهم و عقل مشوب؛ ختم الهی؛ کدح الی الرب؛ سجدهٔ طولانی به‌عنوان غسل مغز؛ ناموس امام زمان؛ شفع و شفاعت؛ ملکات نفس؛ بذر صور برزخی؛ صورت ملذّه و مدهشه/موحشه؛ متصرّم و متجدّد؛ مشخِّص باطن و مشخِّص بدن ابدی.

آثار و منابع: ملا محسن فیض کاشانی (تفسیر انفسی آیهٔ سجده و پیوند با حدیث قدسی)؛ شرح رسالهٔ سید بحرالعلوم (جلسهٔ پیش، مراتب روح و سرّ و سرّ سرّ)؛ تفسیر مجمع البیان (ذیل نبأ/۱۸ و روایت معاذ)؛ تفسیر روایی اهل بیت ذیل نحل/۹۶؛ علامه (تعبیر اشترگاوپلنگ برای صورت‌های به‌هم‌آمیخته)؛ صوت علامه دربارهٔ نفس (آماده‌شده اما پخش‌نشده).

آیات یادشده: فاتحه/۱ و ۲ و ۵؛ سجده/۱۷؛ بقره/۷؛ انشقاق/۶؛ نبأ/۱۸؛ نحل/۹۶.

روایات و اذکار: حدیث قدسی «أعددت لعبادی الصالحین ما لا عین رأت ولا أذن سمعت ولا خطر على قلب بشر»؛ عبارت فیض «لعدم مناسبتهم المعنویة مع ربهم الحقیقی»؛ داستان ابوبصیر و غسل واجب پیش از درک محضر امام صادق («لیطمئن قلبی»)؛ مداومت یک‌سالهٔ لا إله إلا الله؛ سبحان ربی الأعلى؛ روایت معاذ بن جبل در خانهٔ ابوایوب انصاری و ده فوج امت در معراج؛ روایت قیس بن عاصم و جملهٔ «هو فعلک»؛ «یا مقلب القلوب ثبّت قلبی على دینک»؛ تعجیل فرج؛ صلوات.

خلاصه توسط مدل از متن کتابیِ جلسه — نقل مستقیم طولانی از عربی لازم نیست.