دروس سخنرانی

خلاصهٔ کوتاه

جلسهٔ بیست‌وچهارم سلسلهٔ «لقاء الله» حجت‌الاسلام بیات، پس از ندبه در ده دوازده دقیقه، لقاء را چشیدن کلمات وجودی نظام هستی می‌خواند نه رسیدن به کنهٔ ذات غیب‌الغیوب. کلمات تمام‌شدنی نیستند: اگر دریا مداد «کلمات ربّی» شود پیش از نفاد کلمات تمام می‌شود؛ اگر همهٔ درختان قلم شوند و هفت دریا مدد کنند باز کلمات الله نفاد ندارد. یکی از این کلمات خودِ ماییم و کلمات تامّات اهل‌بیت‌اند. پیامبر به صادر اول و وجود منبسط رسید، کلمات مادون را چشید و شأن خود ساخت و به‌سوی اسم مستأثر می‌رود؛ ما پشت سر اوییم. نکتهٔ دوم ضمیر «ربّی» است: هرکس ربّ خودش را زیارت می‌کند. ربّ پیامبر المنتهی است و ارباب در او مستهلک‌اند. ربّ، جدول و حصّهٔ وجودی متصل به دریای الله است که رزق از آن می‌رسد؛ محک سعهٔ ربّ همان رزق مادّی و معنوی و علمی و اخروی است.

فهرست مطالب

بسم‌الله، استعانت و سلام بر داعی الله
چشیدن باطن‌ها؛ کلمات وجودی نظام هستی
حقیقت حکمت و قرآنِ حکیم
آیهٔ صد و نه کهف: دریا مداد کلمات ربّ
آیهٔ بیست و هفت لقمان: درختان قلم و هفت بحر
کلمات تامّات؛ لقاء حقایق نه کنهٔ ذات
صادر اول، وجود منبسط و مدّ الظل
لقاء به‌قدر وسع
نکتهٔ «ربّی»: پروردگار من
إلی ربّک المنتهیٰ و سعهٔ وجودی پیامبر
الحمد لله ربّ العالمین؛ ربّ کانال رزق
محک امروز: سعهٔ ربّ را از رزق بخوان
خاتمه

نکات کلیدی

چشیدن و دارا شدنِ بطونِ ظواهر ناگزیر است؛ لقاءِ حقایق نظام هستی همان لقاء است و بوی لقاء می‌دهد.
کلمات وجودی نظام هستی لا إلى حدّ است و تمام‌شدنی نیست؛ نفاد نداشتن یعنی فانی نشدن.
چشیدن این کلمات حقیقت حکمت است: علم به احوال اعیان موجودات؛ قرآن حکیم است.
آیهٔ کهف: اگر بحر مداد کلمات ربّ شود، بحر پیش از کلمات تمام می‌شود؛ پیامبر دو بار می‌گوید «ربّی».
آیهٔ لقمان بحث را بالا می‌کشد: درختان قلم، دریا و هفت بحرِ مدد؛ هفت عدد کثرت است؛ باز ما نفدت کلمات الله.
یکی از کلمات وجودی خودِ انسان است؛ کلمات تامّات الهی اهل‌بیت علیهم‌السلام‌اند و قرار است به لقای این‌ها برسیم.
لقاء چشیدن این کلمات است نه ملاقات کنهٔ ذات غیب‌الغیوب که غنیّ عن العالمین است و احدی به آن نمی‌رسد.
پیامبر به مقام صادر اول رسید؛ زیارت وجود منبسط و «مدّ» کرد. الظل وجود منبسط است؛ منبسطِ نخست وجود احدی حق است که کلمات در او مندمج‌اند و منبسطِ دوم صادر اول.
رسیدن پیامبر یعنی چشیدن و ملاقات همهٔ کلمات مادون؛ همه شأنی از شؤون او شد. اکنون به‌سوی ملاقات اسم مستأثر می‌رود و ما پشت سر اوییم.
هر اندازه از کلمات وجودی — از جمله خودت — به لقاء برسی، به لقای نهایی نزدیک‌تر شده‌ای.
هرکس ربّ خودش را زیارت می‌کند؛ کدح به‌سوی ربّک است و فملاقیه به ربّ برمی‌گردد. «اقرأ باسم ربّک» نیز ربّ تو را نشان می‌دهد.
«إنّ إلی ربّک المنتهیٰ»: ربّ پیامبر المنتهی است و همهٔ ارباب در ربّ او مستهلک‌اند؛ سعهٔ وجودی پیامبر از اینجا دانسته می‌شود.
ربّ جدول و حصّهٔ وجودی است که از اسم الله منتشر شده تا رزق از دریای لایتناهی الوهیت برسد؛ ازاین‌رو الحمد لله ربّ العالمین: الله، از کدام وجه؟ ربّ العالمین، تا رزق هر کلمه به فراخور حالش برسد.
رزق پیامبر انتها ندارد چون ربّ او انتها ندارد؛ کلمات ربّ او نیز نفاد ندارد.
رمز و محک امروز: سعهٔ ربّی که باید زیارتش کنی از رزقت خوانده می‌شود — مادّی، معنوی، علمی، جسمی، روحی، دنیوی، اخروی — چون الله رزق را از کانال ربّ می‌رساند و رزق همان سعهٔ وجودی را ساخته است. این مطلب به برکت ندبه در ده دوازده دقیقه باز شد.

اصطلاحات و منابع

اصطلاحات: لقاءالله؛ باطن / بواطن / بطون و ظاهر / ظواهر؛ کلمات وجودی نظام هستی؛ نفاد / ما نفدت؛ حکمت (علم به احوال اعیان موجودات)؛ مداد و بحر و قلم؛ کلمات تامّات الهی؛ کنهٔ ذات؛ غیب‌الغیوب؛ غنیّ عن العالمین؛ صادر اول؛ وجود منبسط؛ مدّ الظل؛ وجود احدی؛ اندماج کلمات؛ کلمات مادون؛ شأن و شؤون؛ اسم مستأثر؛ ربّ / ربّی / ارباب؛ کدح؛ فملاقیه؛ المنتهی؛ استهلاک ارباب؛ اسم الله؛ جدول وجودی؛ حصّهٔ وجودی؛ دریای الوهیت؛ رزق (مادّی، معنوی، علمی، جسمی، روحی، دنیوی، اخروی)؛ سعهٔ وجودی؛ محک؛ ندبه.

منابع و ارجاعات: سورهٔ کهف آیهٔ ۱۰۹؛ سورهٔ لقمان آیهٔ ۲۷؛ سورهٔ یس آیات ۱–۲؛ سورهٔ فرقان آیهٔ ۴۵؛ سورهٔ انشقاق آیهٔ ۶؛ سورهٔ علق آیهٔ ۱؛ سورهٔ نجم آیهٔ ۴۲؛ سورهٔ فاتحه آیهٔ ۲؛ زیارت آل یاسین («السلام علیک یا داعی الله و ربانی آیاته»)؛ دعای ندبه (برکت گشایش مطلب در صبح جمعه)؛ صلوات بر محمد و آل محمد.

خلاصه توسط مدل از متن کتابیِ جلسه — نقل مستقیم طولانی از عربی لازم نیست.