یادداشت: ترجمههای فارسیِ زیرِ عبارات عربی در این متن، توسط مدل افزوده شدهاند و جزو سخنان استاد نیستند.
آرزوی مرگ؛ نهی و معنای تهیّؤ
در سلسلهٔ شرح کتاب الموتِ مرحوم مجلسی علیهالرحمه، چند جلسه بر اساس آیات و روایات دربارهٔ این پرسش سخن رفته است: آیا انسان اجازه دارد آرزوی مرگ کند؟
اجمالاً از سوی اولیای الهی — خاصّه پیامبر عزیز اسلام — از آرزوی مرگ نهی شده است. برخی بزرگان گفتهاند مگر در مقام «تهیّؤ»؛ یعنی آمادگی برای دیدار خدا. این آری؛ چنانکه قرآن میفرماید:
«فتمنّوا الموت إن کنتم صادقین» (بقره/۹۴)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): پس اگر راست میگویید مرگ را آرزو کنید.
این تمنّا، تمنّای باطنی است: آنکه در درون، شوق و تهیّؤ و آمادگی دیدار حق داشته باشد. مانند کسی که میخواهد به کربلا رود و از شوق زیارت ارباب در درون آرام و قرار ندارد؛ شوق دیدار دارد.
شوق دیدار و حفظ موقعیت خدمت
البته همان که شوق دیدار دارد، دوست ندارد موقعیت فعلی را از دست بدهد: خدمت به خلق خدا، زیارت از راه دور، رسیدگی به پدر و مادر، کارهای خیر، و یاری جمهوری اسلامی. اینها همه خیرند؛ و به یک معنا انسان خود را برای آن زیارتِ حضورِ ظاهر آماده میکند.
به مقام اُنس و اندیت نمیرسد مگر آنکه شبیه شود و سنخیت بیابد. «الشفع والوتر» به جفت شدن و همجنس شدن اشاره دارد. اگر کسی به طریقهٔ اباعبدالله زندگی کند — به سبک زندگی اسلامی که رهبر عزیز فرمودهاند — آنگاه خود این زیستن نوعی تهیّؤ و پر درآوردن برای زیارت است. این تمنّای باطنی است؛ نه آنکه موقعیتها را از او بگیرند و صرفاً به کربلا برسانند. آن غلط است.
دنیا مزرعه است
در این دنیا بسترهای بسیار برای ارتقای وجود هست. نادیده گرفتن نعمتها و پشت پا زدن به بزرگترین فرصت الهی خطاست. اینجا مزرعه است و هر چه بکاری آنجا برداشت میکنی. سوزاندن این فرصت فقط برای «صرفِ دیدار» نادرست است. در حین بهرهبرداری از فرصت، شوق دیدار باید زنده بماند.
استثنا در اولیای کامل
البته در گفتار برخی کمّلین از اولیای خدا هست که انسان به درجاتی از شوق و عرفان که برسد، ناخودآگاه طلب مرگ میکند؛ قصهٔ آن جداست. مانند حضرت فاطمه زهرا سلاماللهعلیها که میفرمودند: «اللهم عجّل وفاتی سریعاً». ایشان یکپارچه نور محض بودند و ناخودآگاه طالب نور مطلق. پاسخ اجمالی پرسش همین است.
یادداشت پایانی: متن حاضر از پیادهسازی ماشینی گفتار (ASR) تهیه و برای مطالعهٔ کتابی ویرایش شده است. ترجمههای فارسیِ زیر عبارات عربی توسط مدل افزوده شدهاند و جزو سخنان استاد نیستند. گفتار حاضران، پرسشوپاسخهای پس از درس و صداهای جانبی حذف شدهاند. تقسیمبندیهای فنی Segments در متن نهایی آورده نشده است.