بسم الله و بالله و على ملة رسول الله.
المستغاث بکه یا حجة الله.
پرسیده شده که برای جلوگیری یا پیشگیری از سختی هنگام جان کندن و حالت احتضار و همچنین فشار قبر و اینها چه توصیه‌هایی شده در اسلام؟
بله بالاخره لحظات بسیار سختی است از لحظه احتضار شروع میشه که در آیینه آیات و روایات از اون لحظه سخت به ناتوانی اطرافیان یاد شده که هیچکس نمی‌تونه کاری برای انسان بکنه.
پیچش ساق‌های محتضر به هم که نشونه سختی جان کندنه.
جانکاهی مرگ درد زیادی داره.
گردش چشم که انسان حیرت می‌کنه.
سکره و بیهوشی.
تیره و تاریه-- تاریکی چشم هنگام بیرون آمدن جون از بدنه که به شدت لحظه خطرناک و سختی‌ست که چشم تار میشه، تیره میشه.
احاطه مرگ بر وجود انسانه که هیچ راه گریزی از اون نیست.
خاری اینها چیزهایی است که به اون لحظه تعبیر شده.
اظهار توبه، همه اون لحظه میخوان توبه کنن، پشیمون بشن اینا اما اثری نداره.
بی‌تابیه، غصه و اندوحه، تازیانه فرشتگان، فزعه که یک ترس بزرگه، گلوگیری عجیبیه.
به هر حال اینا هست بله.
که لحظه‌ای است که همه ما قراره اون لحظه رو درک کنیم.
اما برای جلوگیری از سختی جان کندن، یکی از بهترین کارها که سفارش شده و مرحوم شیخ عباس قمی علیه الرحمه در کتاب شریف مفاتیح الجنانشون آوردن دعای ادیله‌ست.
قبل از اینکه خود انسان از دنیا بره، این دعا رو حداقل یک بار بخونه.
بهش میگن ادیله‌تون عند الموت و این دعا رو بخوانه و بسپاره به خدا و امام عصر و فرشته‌ها که اون لحظه بهش برگردونن.
که به هر حال مخصوصاً اگر این دعا رو هدیه کنه به مولامون علی علیه الصلاة والسلام یا امام عصر که اونها میان لب احتضار فرمود میموت یرنی.
چه کافر چه مؤمن مولامون علی یا امام عصر رو در زمان از دنیا رفتن می‌بینیم همه.
و خب این وقتی این دعا هدیه داده بشه به حضرت، اونجا به انسان بهترین امانتدار هم اون‌هان دیگه.
خدا فرموده که [سوره نسا آیه 58] به اهلش بسپر برمی‌گردونن.
و اگر تو حرم اهل بیت مثل حرم مولا علی اینها خونده بشه که چه بهتر.
اونجا بسپری به مولا حضرت رو شهادت بگیری که اون لحظه به تو برگردونه.
یکی دیگه از کارهایی که در آیین روایات وارد شده صله رحمه که امام صادق صلوات الله علیه فرمود: اونایی که میخوان عذاب جون دادن براشون آسون بشه صله رحم بکنند.
خیلی درش برکات هست و عجیبه.
دیگر فرمودن نیکی به پدر مادره.
بسیار سفارش شده خنک کردن دل پدر مادر با خیر و به خیر رسوندن و نیکی کردن.
قرائت سوره‌هایی‌ست مثل یاسین، صافات که حضرت زهرا سلام الله علیها لحظه شهادتشون به مولامون علی علیه الصلاة والسلام سفارش کردن یاسین و صافات برای من بخون.
سوره زلزال [آیه اول زلزال].
اینا مداومت بر این سوره‌ها کار رو آسون می‌کنه.
روزه آخر ماه رجب حالا چه سری درش هست.
آخ روزهای ماه رجب به خصوص اون روزه روز آخر یا روزهای خاص ماه رجب یا روزه آخر هر ماه اساساً در روایت هست.
نماز شب خیلی مؤثره و همچنین این ذکر شریف یا أسمع السامعين یا أبصر الناظرین یا أسرع الحاسبین یا أحکم الحاکمین.
این چهار تا ذکر مداومت برش خیلی تأثیر داره.
البته عزیزانی که بخوان مشروح بدونن، کتاب منازل الآخره شیخ عباس قمی رو ملاحظه کنن.
روایات این چنینی درش زیاد اومده.
اما در خصوص عرض شود فشار قبر و اینها.
این هم بله خب، یه سری عوامل هست که همونطور که در کتاب‌های شریفی مثل ثواب الأعمال شیخ صدوق اومده یا ملایحضر خود شیخ صدوق یا اصول کافی شیخ کلینی اعلا الله مقامه الشریف، بهار مرحوم مجلسی اینا روایات زیادی پیرامون این اومده که اساساً چه چیزهایی باعث فشار قبر میشه.
خب ترک اونا باعث میشه که فشار قبر برداشته بشه دیگه.
یکیش فرمودن که عرض شود رسول خدا فرمودند صلی الله علیه و آله وسلم که عذاب قبر به سزای سه چیزه.
یکی سخن چینی، نمامی، یکی غیبت و دیگری دروغ.
اینها البته مهماتشون اینهاست.
نه اینکه فقط اینها باشن.
چون روایات دیگه‌ای داریم.
مثلاً امام باقر همچنین امام صادق علیهم الصلاة-- علیهم الصلاة والسلام به خصوص مثلاً بی‌مبالاتی در نجاست مثل بل اینا.
فرمودن اگه کسی رعایت نکنه، نجسه پاکی رعایت نکنه یا این نجاست رو تو وجودش نگه داره، دیر بره برای تخلی حالا چه ارتباطی هست الله اعلم.
باعث فشار قبر میشه یا بداخلاقی.
روایات زیادی داریم که بداخلاقی باعث فشار قبر میشه.
مخصوصاً بداخلاقی کردن در منزل یا مثلا از امام صادق صلوات الله علیه روایتی داریم که ایشون از پدرانشون نقل کردند تا رسول خدا که پیامبر فرموده که فشار قبر برای مؤمن هم هست منتها برای مؤمن کفاره نعمت‌هاییه که تباه کرده.
از تباه کردن نعمت‌ها خودش فشار قبر میاره.
اگرچه کفاره گناهان مؤمنه که باعث میشه انسان پاک وارد محشر بشه، پاک وارد قیامت بشه.
اما به هر حال تباهی نعمت‌ها خودش فشار قبر رو میاره.
اما اون کارهایی که خب در کنار این توصیه‌ها، اون کارهایی هم که باعث میشه که فشار قبر برداشته بشه.
یکی امام باقر صلوات الله علیه فرمودند که کسی که بر تلاوت سوره ذوخرف مداومت نماید، خداوند در قیامت او را از حشرات و حیوانات سمی زمین و فشار قبر ایمن می‌نماید تا زمانی که در پیشگاه خداوند حاضر شود.
خب این هم مداومت بر سوره ذوخرف است.
البته باید دید که در این سوره‌ها چه چیزی هست، چه حقایقی بیان شده که مداومت بر اون این حقایق رو در انسان پیاده می‌کنه باعث میشه که ما به این سمت بریم.
نه اینکه صرف یک قرائت ظاهری باشه عزیزان.
چون قرآن هم می‌فرماید "انما انما" هم حصر یعنی فقط و فقط.
"انما یتقبل الله من المتقین" خدا فقط از اهل تقوا می‌پذیرد.
این قرائت‌ها باید بر اساس تقوا باشه.
تقوا هم یعنی رعایت حدود الهی.
حالا اگر کسی تقوا داشت، حالا یه لغزش‌هایی هم داشت به برکت داشتن تقوای ضمنی، اون لغزش‌ها برطرف میشه.
و همچنین امام صادق صلوات الله علیه فرمودند که کسی که بین ظهر پنجشنبه تا ظهر جمعه از دنیا بره، این هم یک عنایتی است که خدا فشار قبر رو از او برمی‌داره.
مثل خدا رحمت کنه شهید بزرگوار حاج قاسم سلیمانی سردار دل‌ها که دقیقا سحر شب جمعه از دنیا رفتند.
تو همین فرصت.
که از آرزو بزرگان بوده تو این وقت از دنیا رفتن.
یا مثلا مولامون علی علیه الصلاة والسلام باز در خصوص آیات قرآن یا سوره فرمودند که کسی که در هر جمعه سوره نساء رو بخونه از فشار قبر ایمنه.
باز باید دید که در محتوای سوره نساء چه چیزی هست.
یا پیامبر فرمودند که سه طایفه از زن‌ها هستند که عذاب قبر از آن‌ها برداشته میشه و با جالب اینکه فرمودند با حضرت فاطمه سلام الله علیها دخترم محشور میشن.
عجب!
این سه طایفه رو فرمودند که اول زنی که به غیرت شوهرش صبر کنه.
شوهرش خیلی غیرتمنده، خیلی اصلاً اجازه نمیده زن با کسی ارتباط داشته باشه.
اینو میگه صبر کن در این حالت.
دوم با شوهر بداخلاق بسازه.
اوه، اوه چقدر سخته ساختن با یک شوهر بداخلاق.
بله باید هم جزش هم نشین با حضرت زهرا و برداشتن عذاب قبر باشه.
سومیش هم زنیه که مهریه شو ببخشه.
خب خیلی بزرگواریه توی این دنیای وانفسا که همه به هر حال حب دنیا رأس کل خطیه است.
خب زنی که مهریه شو ببخشه کار کارستونی کرده دیگه.
نکته‌ی پایانی که بگم به نظرم توجه به این موضوع خیلی مهم‌تر از این مطالبی است که عرض کردیم.
که معمولاً اینها جنبه درمانی دارند اما جنبه پیشگیرانه و پیشگیری بهتر است از جنبه درمانی.
اونم عالم توجه به عالم مشیت انسانیه.
که قبلاً تو بحث حکمت و فلسفه عرض شد محضر دوستان که بر اساس البته آیات و روایات، حکما فرمودند که هرچی که ما در این دنیا انجام بدیم مشیت الهی براش تحقق گرفته و ما بدون اینکه بخواهیم بر اساس مشیت حضرت حق به دنیا آمدیم.
عالم تکوین سیر نطفه رو ادامه داده، ما رو به جنین کشونده و وارد عالم طبیعت خودمونم نخواستیم.
عالم مشیت الهی است.
البته بعد از اینکه مختار شدیم خودمون در دیگه عوالم بعدی رو می‌سازیم.
در همین نشئه.
لذا اینجا مزرعه است برای اون سرا.
بعد وقتی که انسان دیگه به حالت احتضار و پس از مرگ قرار می‌گیره، دیگه اونجا رو از تعلم حسن زاده فرمودند بهش عنوان عالم مشیت انسانی نام بردند.
یعنی اونجا دیگه خواست، خواست انسان است.
"لهم ما یشاؤون فیها" هرچی انشای نفست باشه، هرچی نفست انشا کنه و بخواد، هرچی در حقیقت اشتها کنه نفس.
تو آیات قرآن هم اومده.
خب این اشتهاء نفس به عبارتی میل نفس، به عبارتی انشائات نفس ناطقه در اون عالم بر اساس چی صورت می‌گیره؟
خب قطعاً فرمودند بر اساس ملکات نفسانی.
لذا فرمودند ملکات نفسانی انسان مواد ثوب برزخی هستند.
یعنی هرچی که تو این دنیا ملکه وجودی تو شده یا به عبارتی مقام تو شده، جایگاه تو شده، صعه تو شده، همون، اون سمت میشه چی؟
خواستگاه وجودی تو و انشائات نفس ناطقت.
یعنی آنچه که از مار و عقرب و آتش و عذاب و اینا هرچی که هست در درون خودته و خواست نفس خودته.
مثل اینکه می‌خوابی.
شما مثلاً خواب آتش و عذاب و سختی و اینها می‌بینی.
فشار و.
خب این کجاست؟
وقتی بیدار میشی می‌بینی همین جایی تو همین بدنتی.
خب پس در درون خودت اتفاق افتاد.
یا بالعکسش روح و ریحان می‌بینی و نور و معنویت می‌بینی.
رخا و در حقیقت رهایی می‌بینی.
صراط مطلقه می‌بینی.
بی‌قیدی می‌بینی.
آزادی می‌بینی.
اینها همه خواستگاه نفست که ملکات وجودیتند.
پس برای بهترین راه برای پیشگیری از سختی جان کردن و عذاب قبر و اینها من حيث المجموع عزیزان این هستش که انسان ملکات وجودیش رو رسیدگی کنه و مراقبت کنه.
مراقبت، مراقبت، مراقبت.
ملکات همون چیزیست که اصرار میشه.
یعنی هر عملی وقتی اصرار شد، اصرار پشت اصرار، انجام پشت سر همه یک عمل، اون دیگه ملکه وجودی انسان میشه و قوه خیال دائماً صورت‌گری می‌کنه و به دنبال اون سوق میده انسان رو.
خدا عاقبت هممون رو انشاالله ختم بخیر کنه.
والحمد لله رب العالمين.