یادداشت: ترجمه‌های فارسیِ زیرِ عبارات عربی در این متن، توسط مدل افزوده شده‌اند و جزو سخنان استاد نیستند.
نگاه دشمن به دستاوردهای انقلاب
در ایام خاص می‌توان به شیرینی‌ای پرداخت که دشمنان انقلاب — نامحرمان به تعبیر امام — دربارهٔ پیشرفت و دستاوردهای کشور گفته‌اند. وقتی داخلی تعریف می‌کند گاه می‌گویند اغراق است؛ وقتی دشمن و خارجی می‌گوید جای انکار تنگ می‌شود. یکی از بهترین سلسله‌مقالات در این‌باره در کیهان آمده است. نمونه‌ها با ضیق وقت فشرده نقل می‌شود.
آبراهامیان؛ کارنامهٔ رفاه اجتماعی
یرواند آبراهامیان، مورخ مقیم آمریکا و استاد دانشگاه‌هایی چون آکسفورد و پرینستون و کالج باروک نیویورک، در مصاحبه‌ای (فروردین ۱۳۹۸) می‌گوید دستاوردهای انقلاب اغلب نادیده گرفته می‌شود. نمونه‌ها: مبارزه با بی‌سوادی، احداث مدارس و دانشگاه‌ها، توسعهٔ جاده‌های روستایی، خانه‌های بهداشت و مراکز سلامت در روستاها. می‌گوید اگرچه افراد از حیث رفاه اقتصادی و مسائل اجتماعی مشکلاتی دارند، رژیم جمهوری اسلامی نسبت به رژیم شاه در این زمینه کارنامهٔ بهتری داشته است. نارضایتی اقتصادی هست؛ اما در برنامه‌های رفاه اجتماعی بسیار خوب عمل کرده است. این نظر مورخی بیرون از کشور و غیرمسلمان است، نه شعار داخلی.
آمار یونسکو؛ باسوادی و امید به زندگی
بر پایهٔ گزارش‌های یونسکو، اواسط دههٔ پنجاه — اوج ادعای تمدن بزرگ — میزان باسوادی حدود سی درصد بود؛ تا سال ۱۳۷۶ بیش از هفتاد و پنج درصد؛ و حدود ۱۳۹۵ نزدیک نود درصد. آمار امروز بالاتر است. دربارهٔ امید به زندگی نیز آبراهامیان در شاخص توسعهٔ انسانی می‌گوید پیش از انقلاب امید به زندگی نسبت به جهان سوم آمار بدی داشت؛ اکنون نرخ امید به زندگی واقعاً بالا رفته است. گزارش‌های سالانهٔ سازمان ملل همین روند را نشان می‌دهند.
افسانهٔ غربی و هشدار نیچر
پایگاهی نوشته است مردم ایران افسانهٔ غربی را نقش بر آب کرده‌اند که از ۱۹۷۹ کشور آیت‌الله‌ها در هیچ زمینه‌ای پیشرفت نمی‌تواند کرد. راه دشمن برای توقف رشد: تحریم و اغتشاش. سردبیر مجلهٔ نیچر می‌نویسد تعالی علمی در ایران در حال بازسازی است مگر آنکه با اغتشاش یا تحریم بیشتر جلوی آن گرفته شود؛ ایرانیان می‌دانند کی‌اند و از سابقهٔ تمدن و علمی خویش آگاه‌اند؛ در چند سال اخیر پول بیشتری در علم سرمایه‌گذاری شده و حتی رهبر کشور برای علم سخن گفته و اعتمادبه‌نفس علمی خواسته است؛ این فراخوان درون جامعه‌ای دانشگاهی است که از میراث غنی پیشرفت علمی ایران آگاه است.
ارزیابی‌های امنیتی دشمن از هسته‌ای
در فضای پیش از انتخابات، مرکز مطالعات امنیتی رژیم صهیونیستی اعلام کرد در چالش هسته‌ای با غرب موفقیت بزرگی در انتظار ایران است. پروفسور وابسته به دانشگاه تل‌آویو به گزارش آژانس اشاره می‌کند که ایران در تولید اورانیوم غنی‌شده و فناوری هسته‌ای توانایی بالا یافته و به نقطهٔ غیرقابل‌بازگشت رسیده است؛ یعنی نمی‌توان جلو را به‌سادگی گرفت. این را پیروزی بزرگ می‌خواند: ایران ثابت کرد تحریم را تحمل و هم‌زمان پیشرفت هسته‌ای کند. فیگارو تیتر می‌زند اکنون ایران می‌تواند مراکز نظامی و هسته‌ای اسرائیل را رصد کند؛ لوموند از پرتاب موشک بالستیک و تقابل می‌گوید.
قدرت نرم؛ تاریخ و دین
روبین در مطالعات نظامی خارجی می‌گوید رویکرد ایران به قدرت نرم ماهرانه و متنوع است؛ برای فهم آن باید سابقهٔ امپراتوری، تحولات مذهبی، زبان و فرهنگ فارسی و تاریخ را به رسمیت شناخت. اگر تاریخ یکی از ستون‌های نفوذ و قدرت نرم باشد، دین ستون دیگر است. دشمن اقرار می‌کند معجزهٔ رشد در صنعت‌ها و حوزه‌ها با دین‌داری و مذهب‌مداری پیوند دارد؛ در حالی که برخی داخلی‌ها دین را مایهٔ عقب‌ماندگی می‌پندارند. این اقرارها را باید شنید تا خودتحقیری کم شود. بخشی از دستاوردها هر روز خوانده می‌شود تا گوش‌ها بشنوند. عاقبت به‌خیر به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
چرا نقل دشمن مهم است
نقل سخن دشمن نه برای خوشامد بیگانه است؛ برای شکستن افسانهٔ خودتحقیری است. وقتی مورخ غیرمسلمان کارنامهٔ رفاه را بهتر از رژیم پیشین می‌خواند، وقتی یونسکو جهش باسوادی را ثبت می‌کند، وقتی نیچر تعالی علمی را می‌بیند و راه توقف را تحریم و اغتشاش می‌داند، و وقتی مراکز امنیتی دشمن از نقطهٔ غیرقابل‌بازگشت هسته‌ای و ستون دین در قدرت نرم سخن می‌گویند، انکار کور دشوار می‌شود. آگاهی از این گواهی‌ها بخشی از مسائل عبادی‌اجتماعی‌سیاسی است: شکر نعمت، پرهیز از یأس، و فهم آنکه دین در نگاه دشمن نیز موتور حرکت بوده است نه مانع صرف.
از آمار تا بینش؛ باسوادی و سلامت روستا
آبراهامیان بر مدارس، دانشگاه‌ها، جاده‌های روستایی و خانه‌های بهداشت انگشت می‌گذارد. این‌ها جلوه‌های رفاه اجتماعی‌اند که در روایت رسمی دشمن کمتر دیده می‌شود. جهش از حدود سی درصد باسوادی به نزدیک نود درصد در چند دهه، فقط عدد نیست؛ تغییر افق زندگی میلیون‌ها نفر است. امید به زندگی نیز از آمار بد نسبت به جهان سوم به نرخی بالا رسیده است. مقایسه با رژیم پیشین در کلام مورخ بیرونی، جای اتهام اغراق داخلی را تنگ می‌کند.
نیچر و معنای تحریم و اغتشاش
سردبیر نیچر تعالی علمی را می‌بیند و شرط توقف را اغتشاش یا تحریم بیشتر می‌داند. این جمله نقشهٔ دشمن را لو می‌دهد: اگر علم پیش می‌رود، باید از بیرون فشار و از درون آشوب آورد. اشاره به سخن رهبر دربارهٔ اعتمادبه‌نفس علمی نشان می‌دهد حتی ناظر غربی پیوند ارادهٔ سیاسی و رشد دانش را می‌فهمد. جامعهٔ دانشگاهی کوچک اما میراث‌آگاه، مخاطب این فراخوان است. نقش بر آب شدن افسانهٔ «کشور آیت‌الله‌ها نمی‌تواند پیشرفت کند» نتیجهٔ همین سرمایه‌گذاری و پشتکار است.
نقطهٔ غیرقابل‌بازگشت و قدرت نرم دین
تحلیل امنیتی دشمن از رسیدن ایران به نقطهٔ غیرقابل‌بازگشت در برنامهٔ هسته‌ای، اعتراف به شکست استراتژی فشار صرف است: تحمل تحریم و ادامهٔ پیشرفت هم‌زمان. تیترهای فیگارو و لوموند دربارهٔ رصد و موشک، اضطراب راهبردی را نشان می‌دهد. روبین ستون تاریخ و ستون دین را در قدرت نرم ایران به رسمیت می‌شناسد. دین که برخی داخلی آن را عامل عقب‌ماندگی می‌خوانند، در کلام دشمن موتور نفوذ و رشد است. شنیدن این اقرارها داروی خودتحقیری است و بخشی از بصیرت عبادی‌اجتماعی‌سیاسی.
شکر و پرهیز از یأس
هدف از خواندن پیاپی این گواهی‌ها کیف سطحی نیست؛ شکستن عادت تحقیر خویش است. وقتی دشمن پیشرفت را می‌بیند و راه توقف می‌جوید، مؤمن نباید پیش از او ناامید شود. دستاوردها نعمت‌اند و نعمت شکر می‌خواهد؛ شکر نیز با آگاهی از شهادت خصم کامل‌تر می‌شود. صلوات بر محمد و آل محمد ختم این تأمل است.
جزئیات بیشتر گواهی‌ها
مصاحبه با آبراهامیان طولانی است؛ بخش رفاه اجتماعی‌اش برای رفع اتهام اغراق بسنده است: مدارس، دانشگاه‌ها، جاده‌های روستایی، خانه‌های بهداشت و مراکز سلامت. او نارضایتی اقتصادی را انکار نمی‌کند؛ کارنامهٔ رفاه نسبت به رژیم شاه را بهتر می‌داند. آمار یونسکو از سی درصد باسوادی در اوج ادعای تمدن بزرگ تا هفتاد و پنج و سپس نزدیک نود درصد، همان روایت را عدد می‌کند. امید به زندگی در شاخص توسعهٔ انسانی سازمان ملل نیز از آمار بد جهان‌سومی به نرخی بالا رسیده است.
پایگاه اینترنتی از نقش بر آب شدن افسانهٔ غربی می‌گوید و راه مقابله را تحریم و اغتشاش می‌شمارد. نیچر تعالی علمی و سرمایه‌گذاری و فراخوان رهبری به اعتمادبه‌نفس علمی را ثبت می‌کند و جامعهٔ دانشگاهی میراث‌آگاه را مخاطب می‌بیند. گزارش‌های امنیتی اسرائیل از موفقیت ایران در چالش هسته‌ای و نقطهٔ غیرقابل‌بازگشت سخن می‌گویند؛ فیگارو و لوموند از رصد و موشک. روبین تاریخ و دین را ستون‌های قدرت نرم می‌خواند. این مجموعه اگر پیاپی شنیده شود، خودتحقیری را می‌شکند و شکر و بصیرت می‌آورد.
تورق مقالات دشمن؛ روش جلسه
استاد روش را روشن می‌کند: تورق اجمالی مقالات دشمنان دربارهٔ پیشرفت ایران، تا وقتی داخلی تعریف کرد کسی نگوید اغراق است. سلسلهٔ کیهان زمان‌بندی شده نمونه‌ها را کنار هم نهاده است. از مورخ دانشگاه‌های غربی تا سردبیر نیچر تا مراکز امنیتی تل‌آویو تا فیگارو و لوموند، یک خط مشترک دیده می‌شود: نادیده گرفتن دستاورد، سپس اعتراف ناگزیر، سپس تجویز فشار برای توقف. خواندن پیاپی این خط، خودتحقیری را می‌شکند و شکر و بصیرت می‌آورد. دین در کلام روبین ستون جنگ نرم و قدرت نرم است؛ همان دینی که برخی داخلی آن را مانع می‌خوانند. این تضاد را باید دید و از آن درس گرفت.
یادداشت پایانی: متن حاضر از پیاده‌سازی ماشینی گفتار (ASR) تهیه و برای مطالعهٔ کتابی ویرایش شده است. ترجمه‌های فارسیِ زیر عبارات عربی توسط مدل افزوده شده‌اند و جزو سخنان استاد نیستند. گفتار حاضران، پرسش‌وپاسخ‌های پس از درس و صداهای جانبی حذف شده‌اند. تقسیم‌بندی‌های فنی Segments در متن نهایی آورده نشده است.