بسم الله الرحمن الرحیم و به این استعین.
السلام علیک یا داعی الله و ربانیة آیات.
سلام علیکم و رحمة الله.
در باب چهارم روایت دوم بودیم.
این روایت بسیار کثیر الفروع هست.
از ابتدای روایت تا انتهای دور اجمالاً رفتیم.
حالا بالعکس از انتها بیاییم به اول که امام باقر علیه السلام فرمود لِلْ- لِد متولد کن لِلْمَوْت برای موت.
که حالا اجمالاً چیزکی از موت گفتیم.
واجمع للفنا جمع کن برای فنا که همه چی فانی می‌شه.
کل من علیها فان ويبقى وجه ربک ذو الجلال و الاکرام.
وابن للخراب بنا کن برای خراب شدن.
روی این حالا از انتهای روایت دو مرتبه، یه مرتبه برگردیم به ابتدا ببینیم چی گیرمون میاد.
بحث ما شرح کتاب الموت مرحوم مجلسی بود.
بحث رو گم نکرده باشید دیگه.
در خصوص خراب شدن اینجا سوالی پیش میاد.
آیا اولاً در قرآن واژگان خراب شدن داریم؟
یعنی خداي معنان در آیات الهی بر خراب شدن آنچه که ما بنا می‌کنیم تصریح داشته‌اند در آیات.
دو اینکه این خراب شدن چگونه خراب شدنه است.
اگر امام باقر علیه السلام فرموده هر روز منادی ندا می‌زنه که عرض کردیم این ذکره.
ذکر کائناته.
چون دائماً هر روز تکرار می‌شه.
بنا کن برای خراب شدن.
این چگونه خراب شدنه؟
پس ما هم بزنیم خراب کنیم همه چی رو.
دنیا رو خراب کنیم.
اگه قراره میگه بنا کن برای خراب شدن پس ما هم خراب کنیم.
اصلاً بنا نکنیم‌ها.
این باید درست جا بیفته.
اولاً در خصوص واژگان قرآنیه چند تا-- زیاده، خیلی زیاده ماشاءالله در قرآن.
چند تاشو من براتون درآوردم عرض کنم.
یکی یخرون.
مثلاً در آیه دو سوره هشت "یخرون ابیوتهم بایدیهم" با دستای خودشون خراب می‌کنند [نفس عمیق] و ایدی المؤمنین و با دستای اهل ایمان.
اینو خراب کردن با دست خودشون.
اهل ایمان خراب کردن.
"فاعتبروا یا اولی الابصار" میگه از این عبرت بگیرید ای صاحبان نگاه عمیق.
این یه آیه که صراحتاً داره تصریح می‌کنه به چی؟
که به هم که میاد به دست اهل ایمان هم میگه یه نوع تأییدیه‌ست.
یکی دیگه از واژگان قرآنی پیرامون از بین بردن، تخریب این‌ها، نابود کردن، "تلفخ".
اونجایی که می‌فرماید "تلفخ وجوههم".
این حالا آیاتشو دیگه بخوام بخونم طولانی می‌شه فقط عبارات رو بگم رد شم که یعنی می‌سوزاند.
از لفظ میاد که مسمومیت جلدی و پوست صورت رو میگن.
یه نوع پوست صورتشون از بین میره، خراب می‌شه، مسموم می‌شه تو آتیش.
"دمدمه" اینم یکی از کلماتی‌ست در قرآن اومده به معنای فروریخت.
از دمدمه میاد به معنای خراب کردن بنا روی کسی.
وقتی یه بنا رو روی کسی خراب کنی ازش در عرب به دمدمه یاد می‌شه.
"عروشها" اونجا که "خاویتن علی عروشها" بیان کرده دو تا تأکید هم توشه.
یکی خاویتن، یکی عروشها تقریباً یک جهت دارن.
عروشها کنایه است از خرابی که چون وقتی که یه خونه رو خراب می‌کنند اول، اول سقفش خراب می‌شه، سقفش می‌ریزه.
این عروشه‌ها اشاره داره به اون سقف اون خونه‌ها.
بعد دیوارها خراب می‌شه.
یه تأکید بعد خاویتن.
خود خاویه به چیز توخالی میگن که دورش بندازن.
خاویتن.
یعنی سرنگون شده.
استعاره از دیاریه که سکنش خالی شده، سرنگون شده، دیواراش روی سقف، سقفش ببخشید ریخته روی آدمایی که گرداگرد یا درون اون دیوار حصر پناه گرفته بودند.
نشانه از کمال خرابی‌ست.
ببینید اینا همه رد پای خرابی در قرآن.
متب- متب- متبرون.
متبرون باز در قرآن اومده به معنای نابود و تباه شده.
متبر، متبرون رو باهاش تشدیده.
این مثلاً از ماده تبار به معنای هلاکت اومده.
"يبور" یه چیز بی‌نتیجه‌ای که نابود می‌شه و هلاک می‌شه رو تو این ریشه می‌بره عرب.
"یدحب" یعنی تا نابود کنند.
از ادحاض میاد به معنای هلاک کردن و باطل کردن.
"یوبقهن".
"یوبق هن".
یعنی اون‌ها رو نابود می‌کند.
این "یوبق هن" مضارع باب افعاله.
از مظهر ایباق.
که ایباق به معنای اهلاک و نابود کردنه.
کل شیء حال کن الا وجه.
همه چی هلاک می‌شه.
"اقبوا الیا".
میگه کار منو تمام کنید.
مرا بکشید، نابود کنید.
خب این کلمه قضا توجه داشته باشید وقتی با حرف الا متعدی می‌شه به معنای تمام کردن کار، کار مفعوله.
یعنی آقا منو بکش تمومش کن بره.
خرابم کن به یه معنا.
"طرفاً" اونجا که می‌فرماید "لیقطع طرفاً من الذین کفروا" میگه بعضی از کافرون رو ریشه‌کن و نابود کند.
"یقطع" که قطع کند.
قطع، قطع دابر کنایه از نابود کردن و منقرض ساختنه.
اینا رو فرق‌هاشم بدونید دیگه.
اینجا به گونه‌ای نابود می‌کنی که اصلاً منقرض می‌شه.
دیگه هیچ اثری ازشون نیست.
"یسحتکم" شما را نابود و ریشه‌کن می‌کند.
سهد به معنای پوسته‌هاییه که دور ریخته می‌شه.
پوستی که دی-- دور ریخته می‌شه مثل مثلاً مرغ رو می‌خورن پوستشو می‌ریزن بیرون به درد نمی‌خوره.
به اون میگن سهد.
که حالا به پوسته‌ی توخالی هم در عرب اینچنین میگن.
دابر که متعلقات هر چیزو میگن.
اون قطع دابر المتکبرین یا این به گونه‌ای که اثری ازش هیچی نمونه.
نعدو یعنی می‌شماریم.
تو آیه "فلا تجعل عليهم إنما نعد لهم عدا" دوباره تک- تاکید می‌کنه عدا.
یعنی یه جوری بشمری یه چیزی رو تا آخرش بشمری تمومش کنی.
امیرالمؤمنین می‌فرما جلوی صف دشمن که وایسادی "أعر الله جمجمتك" جمجمتو به خدا بسپر و تا آخرین نفر صف دشمن رو برانداز کن.
اون‌ها رو بشمار.
یعنی چی تا آخرشو بشمار؟
یعنی دندونت رو هم فشار بده.
جمجمتو به خدا بسپر که تا آخرین نفر دشمن رو هلاک کنی.
[نفس عمیق] و عرض شود خدمتتون.
عدا هم که گفتیم.
حالا اجازه بدید یه روایتی تقدیم کنیم.
کلمات زیاده بخوایم بگیم امروز همش به عبارات قرآنی می‌گذره.
این یه سؤال که آیا در قرآن واژگانی پیرامون هلاک و خراب شدن هست یا نه که تقدیم کردیم چند تا تبرکاً.
سؤال دومم جواب بدیم که حالا این خراب شدن چه نوع خراب شدنیست؟
خراب شدن تشریعی‌ست یا تکوینی؟
اگر تشریعیه یعنی قانونه پس ما هم باید خراب کنیم.
بزنیم خراب کنیم.
[سرفه] اما اگر تکوینه یعنی چی؟
برای فهم این قصه از خود اهل بیت کمک می‌گیریم.
امیرالمؤمنین علیه الصلاة والسلام در ط- طوف العقول عن آل الرسول صفحه هفتاد و هفت این روایت رو از مولا داریم.
فرمودن "واعلم" بدون که "أن من كانت متيته الليلة والنهار" بدون اون کسی که مرکبش شده شب و روز.
مطیه.
مرکبش شده شب و روز.
یعنی دائماً قوتوره به همین دن-- زندگی دنیایی.
"فإن هو یسار به وإن کان لا یسیر" اگرچه خودش نخواد بره اما می‌برنش.
اون کسی که دنیایی زندگی می‌کنه، می‌برنش اگرچه خودش نخواد بره.
"أب الله إلا خراب الدنيا وعمارة الآخرة".
اینجا مقصود نظرم است.
مولا تاکید می‌کنه حواستون رو جمع کنید که اصلا خدا اینچنین خواسته.
سنت الهی بر اینه.
چی؟
خراب الدنيا.
یعنی جز اینو خدا نخواسته.
إلا خراب الدنيا وعمارة الآخرة.
که دنیا رو، اصلا دنیا خراب شدنیست.
خدا خواسته که دنیا خراب بشه و عمارة الآخرة و آخرت تعمیر بشه.
آب-- مثلاً ابدی باشه، تخریبی درش وجود نداشته باشه.
"أي بني" ای پسرم.
به فرزندش داره می‌فرماید "و إن تزهد فيما زهدك الله فيه من الدنيا" اگر تو به ن-- توجه کن به نصیحت من گوش کن.
اگر از دنیا چنان که خدا خواسته اعراض کنی، دنیا سزاوار آن است.
اونطور که خدا خواسته از دنیا اعراض کنی.
حالا عرض می‌کنیم یعنی چی.
دنیا سزاوار اونه.
بعد ادامه میدن که "وتعر– وتعرف نفسك عنها فهي أهل ذلك وإن كنت غير قابل النصيحة يا كفيها فاعلم" یقیناً "أنك لن تبلغ أملك ولن تعدو یا تعد و أجلك یا أجلك".
می‌فرماید حالا اگر نصیحت منو پذیرفتی، به یقین بدون که علاقه به دنیا سرنوشت تو رو تغییر نمی‌ده.
علاقه به دنیا سرنوشتت رو تغییر نمی‌ده و به آرزوهات نمی‌رسی.
از عمر متعددت اون پا فراتر نمی‌نهی.
یعنی اون مقدرت، از اون چیزی که برات مقدر شده پا فراتر نمی‌گذاری و راه پیشینیان، اینجا منظور مرگه.
راه پیشینیان را به پیمایی.
راه پیشینیان را به پیمایی یعنی چی؟
یعنی امر تکوینیه.
خدا خواسته.
فرق تکوین با تشریع چیه؟
تکوین در کن و تک-- کن و اون [مکث] کینونت در اون ذات عالم سرشته شده هست.
یعنی همه به سمت مرگ در حرکتن.
اگر قرار بود امر مرگ و موت تشریعی بشه، میشد قانون.
یعنی همه باید خودشونو می‌زدن می‌کشتن.
اما همچین چیزی نیست.
خرابی دنیا منظور اینه.
تشریعی نیست.
یعنی شما هم بزن خراب کن.
یعنی توجه بفرمایید، یعنی امر تکوینی.
یعنی خدا خواسته است که دنیا به سمت استهلاک و خرابی پیش برود.
خدا نخواسته ما بزنیم دنیا رو خراب کنیم.
بلکه در تکوین دنیا قرار داده استهلاک "كل شيء هالك إلا وجهه".
اینم یک امری‌ست، سنتی‌ست از سمت و ناحیه حضرت حق برای اعتبار، عبرت گرفتن ما.
چرا؟
چون اگر غیر از این بود ما دل به دنیا خوش می‌کردیم.
ما قراره بمیریم.
نباید دل به دنیا خوش کنیم.
همونطور که قبلًا عرض کردم هر مقدار که تعلق به دنیا داریم برزخمون طول می‌کشه.
استهلاک در دنیا، یه ماشین می‌خری می‌بینی ده ساله دیگه عُد شد، شوت شد.
دیگه به درد نمی‌خوره.
بیچاره‌ت می‌کنه.
میگه به استهلاک افتاده بفروشش.
یه خونه می‌خری ده سال به بعد دیگه قیمتش می‌افته.
دیگه فقط پول زمینشو میدن.
اینا برای چیه؟
ببینید تو دنیا هم اعتبار شده.
به جهت اینه که همه چی به سمت خرابی تکویناً داره میره.
نه اینکه تو بزن خراب کن.
یعنی اینکه دل نس-- نبند به این‌ها.
و الا ما مأمور شدیم به آبادی-- آبادانی دنیا در انتهای بحث یه آیه هم تقدیم کنم که قشنگ دیگه فرق رو متوجه بشیم.
آیه شصت و یک سوره هود می‌فرمود که حالا اجازه بدید از وسط آیه بخونم.
"هو انشأکم".
آقا جنس ما از چیه؟
خدا ما رو از چی ساخته؟
او کسی‌ست که "أنشأکم" شما رو "أنشأ" کرده "من الأرض" از این خاکی که روش نشستی از جنس از اینه.
حالا که چی بشه؟
"وستعمرکن فيها" برای اینکه شما باید این خاک رو این عالم نشئیت طبیعت خاکی رو آباد کنید.
اگر قرار باشه خرابی یعنی بزن خراب کن قانون دین باشه پس این "وستعمرکن فيها" چی کاره است؟
این آبادانی که تو این آیه شصت و یک سوره هود دستور میده چی کاره است؟
میگه در جهت آخرت دنیات رو آباد کن.
مثلاً کسی اومد پیش امام صادق صلوات الله علیه گفت آقا جون من خونه‌ی بزرگ می‌خوام بده؟
حضرت فرمود برای چی می‌خوای؟
این نشون میده نیت مهمه.
خونه‌ی بزرگ برای چی می‌خوای؟
عرض کرد آقا می‌خوام سعه، سعه بدم، سعه بدم به مثلاً خانواده‌ام به همسرم، بچه‌هام در راحتی باشن، آسایش باشن.
بعد درش کارهای خیر بکنم.
مثلاً جلسه قرآن بگیرم اینا.
حضرت فرمود این که عین آخرته.
این که دنیا نیست.
توجه کردی این آبادانی دنیا یعنی در مسیر آخرت بهره بگیره از دنیا در مسیر آخرت.
اشتباه نشه.
اونجا که می‌فرمود خدا "وابن للخراب" بنا کن ولی خدا خواسته خراب بشه یعنی دل نبند.
همه کل شی "إن حال کل إلا وجه".
همه چی در حال هلاک شدن و از بین رفتن و تخریبه.
یه نگاه کنین اصلاً از اول تا الان ما حرف زدیم تا همین الان نزدیک غریبه به نود جلسه پیرامون همین چند تا روایتی که از ابتدای کتاب، کتاب الموت مرحوم مجلسی هستیم پیرامون موت حرف زدیم که چی بشه؟
همین یه نکته یه تأمل کنین، توجه به پیرامونمون بکنیم.
تو آیه هم فرمود "فاعتبروا يا اولي الابصار" عبرت بگیرید که آقا همه چی داره از بین میره ظاهراً.
ما باید بناش کنیم دوباره.
یعنی داره خراب می‌شه "وابن للخراب".
چرا دل می‌بندی؟
بدن خودت ببین چقدر تخریب شده از بچگی تا حالا.
الان ببین هرچی که سنت میره بالا بحث ارز العلو العمرو که داشتیم از شصت سالگی به بعد دیگه تمومه.
سفر موت آغاز شده.
اینکه چشمت کم سو می‌شی یعنی سفر چشم آغاز شده.
گوشت کم می‌شنوه یعنی سفر مرگ گوش آغاز شده.
یهو می‌بینی دست و پات درد می‌گیره، می‌لنگی.
اینا یعنی سفر استخون‌ها و توان و قوه بازو بدنی شروع شده.
سفر موت شروع شده.
به یکباره نمیاد.
همه چی دار، داره تدریجه.
خدا داره این تنبه خاطر رو به ما میده.
تازه باز اینه ما انقدر دل به دنیا بستیم، آخرت رو رها کردیم.
حواسمون جمع باشه.
همه چی داره آلارم می‌زنه.
بازم میگم تأکید می‌کنه که حواست باشه ان قريب است که چی؟
صدا بلند بشه بلند بگو لا اله الا الله که دل نبندی.
انشاالله عاقبت-- چه بچه‌های حرف گوش کنی.
[خنده] انقدر نفس ما تأثیر داشت ماشاالله.
انشاالله عاقبتمون ختم به خیر بشه.
به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
اللهم صل علی محمد و آل محمد