یادداشت: ترجمههای فارسیِ زیرِ عبارات عربی در این متن، توسط مدل افزوده شدهاند و جزو سخنان استاد نیستند.
استفتا؛ مبدأ مسافت شرعی
از رهبر معظم دربارهٔ مسافت شرعی پرسیده شده که از مبدأ تا مقصد از کجا حساب شود. پاسخ: از آخرین خانهٔ شهر. استفتای دیگر: اگر شهر با کارخانهها ادامه یابد و رشتهوار پس از منازل کشیده شود؟ فرمودند ملاک خانههاست نه کارخانهها.
الخیانة رأس النفاق
حدیثی تکاندهنده در مستدرک الوسائل جلد چهارده صفحهٔ چهارده از امام صادق علیهالسلام: الخیانة رأس النفاق. خیانت سر نفاق است؛ چنانکه الحیاء رأس الدین. اگر کسی خیانت کند قطعاً دچار نفاق شده و قلبش لغزیده؛ و هرچه خیانت به ارزشهای اصیلتر باشد مکافات سنگینتر است.
امانت ولایت اهل بیت
در قرآن آمده انا عرضنا الامانة علی السماوات والارض والجبال. خیانت به چیست؟ همه چیز امانات الهی است؛ اما رأس الامانة ولایت اهل بیت است. ذیل آیه پیشتر گفته شد که آن امانت ولایت ما اهل بیت است. در زیارت جامعه میخوانیم والامانة المحفوظه؛ شما امانت محفوظ خدایید. ولایت اهل بیت بزرگترین امانتی است که خدا از طریق پیامبر ودیعه داده؛ قرآن و عترت. خیانت به این امانتها نشانهٔ نفاق است؛ در هر جایگاه که باشد.
بلایای طبیعی و مکافات خیانت
گاهی در کشور زلزله و سیل و بادهای مهیب میآید و برخی جرئت نمیکنند بگویند عذاب است؛ گمان میکنند خودزنی است. این همه خیانت و گناه و بیحجابی و خیانت به خون شهدا از بالا تا پایین، آنگاه توقع که همه رحمت باشد و ما بلد نیستیم استفاده کنیم. از طرف خدا هرچه رسد رحمت است؛ اما چون مکافات عمل و خیانت خود باشد، عذابی است که خود سبب شدهایم.
برخی میپرسند چرا در آمریکا و انگلیس و آلمان عذاب نمیآید. آنجا نیز میآید؛ جنگلها میسوزد و بلای طبیعی هست. کارشناسان گفتهاند سیل مهیب صد سال اخیر ایران اگر در آمریکا میآمد هزاران کشته میداد. آنجا نیز زلزله و باد و سیل هست.
گناه در مکان مقدس سنگینتر است
پرسش از کسانی که این تحلیل را دارند: گناه در خانهٔ کعبه بدتر است یا در کوچه و میکده؟ قطعاً در جای مقدس سنگینتر است. چرا گناه سادات دو برابر نوشته میشود چنانکه ثوابشان دو برابر است؟ چون ذاتاً تقدس دارند. کارهایی که بیرون مسجد مکروه یا مباح است داخل مسجد کراهت سنگین دارد و نزد بعضی مراجع حرام؛ حتی دست زدن برای شادی اهل بیت بیرون خوب است اما در مسجدی که صیغهٔ مسجد خوانده شده بعضی حرام دانستهاند. چون جای مقدس است.
خیانت در نظام ولایی؛ سرمایههای خون
کدام کشور شهید حججی داده؟ کدام مدافعان حرم و حدود سیصد هزار خون و این همه جانباز و آبرو و مال در راه اسلام داده؟ در محلهای سیزده شهید؛ خانوادهها هستیشان را پای نظام مقدس گذاشتهاند. دیروز با پدر شهید حججی که به مناطق سیلزده رفته بود گفتوگو شد؛ موقعیتشناسی پیرِ پدر شهید. کسی که به این ارزشها خیانت کند در کجا چنین سرمایههایی هست؟ کدام کشور حکومت ولایی دارد؟ خیانت اینجا مکافات سنگینتر دارد؛ بسیاری بلاها شاید آنجا نیز بیاید اما خیانت ما مکافات ویژه دارد. ما در مسجد و در کعبهٔ نظام خیانت میکنیم؛ این از خیانت در جای نامقدس سنگینتر است.
مسئولانی که کنار رودخانه مجوز ساخت میدهند — در حالی که اصول شهرسازی اجازه نمیدهد — برای پول، خیانت میکنند؛ از جزئی تا کلی. چگونه روز قیامت جواب این همه خون و مفقود و جانباز و مادرانی را میدهند که بر قبر فرزند جان دادند؟ مادر شهید پلارک سالها بالای سر فرزند تا صبح؛ مادری معروف به ننهعلی کنار بدن فرزند چادر زد تا موت — و بعضی مسئولان مسخرهاش کرده بودند. اینها سرمایههای نظاماند.
اگر خیانت به ارزشها باشد مکافات سنگین است. حواس جمع باشد؛ این نشانهٔ نفاق است. خدا رحم کند. عاقبت انشاءالله ختم به خیر شود به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
پیوند مسافت و بحث نفاق
استفتای مسافت شرعی — از آخرین خانه نه از کارخانه — نمونهای از دقت در حدود احکام است. همان دقت در حدود امانت و خیانت نیز لازم است. حدیث الخیانة رأس النفاق میگوید خیانت تنها گناهی در کنار گناهان نیست؛ سرِ نفاق است. چنانکه حیا سر دین است، خیانت سر دورویی است. هرچه متعلق خیانت اصیلتر باشد — بهویژه ولایت اهل بیت که رأس امانت الهی است — مکافات سنگینتر است.
تقدس مکان و تقدس نظام
قیاس گناه در کعبه و گناه در میکده، و دو برابر شدن گناه و ثواب سادات، و کراهت یا حرمت برخی افعال مباح در مسجد، همه یک اصل را نشان میدهند: تقدس ظرف، سنگینی مظروف را زیاد میکند. نظام ولایی و خون شهدا نیز ظرف مقدسی است. خیانت اقتصادی در مجوز ساخت کنار رودخانه، یا خیانت به خون شهدا از بالا تا پایین، در این ظرف مکافاتی دارد که با بلایای کشورهای بیامانتِ ولایی یکی نیست؛ هرچند آنجا نیز بلا میآید. رحمت الهی با مکافات عمل قابل جمع است: از او رحمت میرسد؛ از ما سبب عذاب ساخته میشود.
سرمایههای شهادت و نشانهٔ نفاق
پدر شهید حججی در سیل، مادر شهید پلارک بر مزار، ننهعلی در چادر کنار بدن فرزند تا مرگ — اینها سرمایهٔ نظاماند. مسخره کردن چنین مادرانی و سپس دم از خدمت زدن، اوج غفلت است. اگر خیانت به این ارزشها باشد مکافات سنگین است و نشانهٔ نفاق. باید مراقبت کرد که قلب به رأس نفاق — خیانت — آلوده نشود.
پاسخ به شبههٔ عذاب در غرب
شبههٔ رایج آن است که اگر بلا مکافات خیانت است چرا در کشورهای مشرک کمتر دیده میشود. پاسخ چند لایه دارد: نخست آنکه آنجا نیز بلا هست — آتشسوزی جنگلها، سیل و زلزله و توفان. دوم آنکه مقیاس خسارت فرق میکند؛ سیل صد سالهٔ ایران اگر در بستر دیگری میآمد کشتهٔ بسیار میداد. سوم و مهمتر آنکه ظرف گناه فرق دارد. گناه در خانهٔ کعبه یا در نظام برآمده از خون سیصدهزار شهید، با گناه در خیابان بیولایت برابر نیست؛ چنانکه گناه سید با غیر سید، و فعل مباح بیرون مسجد با همان فعل داخل مسجد برابر نیست. تقدس ظرف، سنگینی را میافزاید.
از جزئی تا کلی خیانت اداری
مثال مجوز ساخت کنار رودخانه نمونهٔ جزئی است که تا کلان بالا میرود: پول در برابر قانون و جان مردم. قیامت از جزئی و کلی یکسان میپرسد. مادرانی که بر قبر فرزند جان دادند و مسئولانی که مسخرهشان کردند، دو قطب امانت و خیانتاند. رسانه اگر خاموش باشد سرمایهها فراموش میشوند؛ اما حساب الهی خاموش نیست. خیانت به ارزشها مکافات دارد و علامت نفاق است؛ خدا رحم کند.
یادداشت پایانی: متن حاضر از پیادهسازی ماشینی گفتار (ASR) تهیه و برای مطالعهٔ کتابی ویرایش شده است. ترجمههای فارسیِ زیر عبارات عربی توسط مدل افزوده شدهاند و جزو سخنان استاد نیستند. گفتار حاضران، پرسشوپاسخهای پس از درس و صداهای جانبی حذف شدهاند. تقسیمبندیهای فنی Segments در متن نهایی آورده نشده است.