بسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین.
السلام علیک یا داعی الله و ربانی ایاته سلامٌ علیکم و رحمة الله.
استفتاء شده از رهبر عزیزمون، جانم فدایش که آیا در نمازهای مستحبی میشه فقط حمد رو کفایت کرد دیگه سوره نخوند؟
و آیا میشه در رکوع و سجود یه دونه سبحان الله گفت؟
و آیا میشه قنوت نگرفت؟
و آیا میشه از سه تا سلام انتهای نماز فقط اون سلام آخر رو گفت؟
همه جواب‌ها آری‌ست.
میشه در نماز مستحبی این کارها رو کرد.
اما توجه داشته باشیم که رهبر تذکر دادن که ثوابش هم به همون مقدار کم میشه.
شرعا یعنی شرع میگه اشکال نداره تو نماز مستحبی شما به جای سبحان ربی الاعلى و بحمده، یه سبحان الله بگو.
که تو نماز واجب حق نداری این کارو بکنی.
اما همون مقدار ثوابش کم میشه.
یادم نیست یکی از بزرگان فکر می‌کنم مرحوم آخوند رحمت الله علیه بود که عادت داشتن ایشون نماز که مخصوصا نمازهای مستحبی‌شونو سلام آخر رو میدادن.
می‌دونید سلام آخر واجبه، دو تا سلام اول مستحبه.
بعد همیشه می‌دیدن مردم از ایشون حتی تو نمازهای جماعت‌شون برای اینکه کوتاه کنن نماز جماعتو سلام آخر رو فقط میدادن.
یه دفعه دیدن که ایشون روالش عوض شده دیگه سلام هر سه تا سلامو دو مرتبه میگه.
ازشون سؤال کردن گفتن تو ایوان طلاى مولا مشغول نماز بودم وقتی که سلام آخر رو دادم سه تا سلامو ندادم، پرده‌ها برام کنار رفت و بهم نشون دادن که به جهت نگفتن اون دو تا سلام اول چه فیوضاتی از تو منع شده.
دیدم انقدر نور و عظمت و رحمت و نعمت خدا از من سلب شده به جهت همون دو تا سلام اول به من حیفم اومد که دیگه این کارو انجام بدم.
خب موضوع ما بحث قلب خاشع بود و البته چون روز میلاد حضرت عبدالعظیم حسنی سلام الله علیه هست و ما تبریک عرض می‌کنیم محضر امام عصر و شما خوبان.
بی‌ارتباط هم نیست یک حدیث بسیار زیبا و جامع و آموزن، آموزنده از آقا علی بن موسی الرضا علیهم الصلاة والسلام هست که ایشون نقل کردن.
کتابی هست جامع اخباری‌ست که مرحوم حضرت عبدالعظیم حسنی نقل کردن از امامان چون ایشون معاصر با چهار امام بودن از موسی بن جعفر تا امام هادی.
لکن در اینکه امام موسی رو هم درک کرده باشن تشکیک هست.
اما سه امام بعدی رو درک کردن و وکالت داشتن از امام هادی رو می‌دونید دیگه همه.
نائب امام عصرشون بودن ایشون، نائب خاص هم بودن.
به هر حال این روایتی که ایشون نقل کرده و بسیار زیباست که مرحوم شیخ مفید در کتاب اختصاصش نقل کرده و مرتبط هم هست بخشیش با موضوع قلب خاشع.
من عرض می‌کنم همون نکته‌ای که مرتبط هست و الا توضیحش رو دیگه از اهلش بشنوید.
روی عن عبد العظیم عن ابی الحسن الربا علیه السلام قال.
ایشون نقل می‌کنه از امام رضا که حضرت فرمودن یا عبد العظیم أبلغ أني أولياء السلام أولياء السلام سلام من امام رضا رو به دوستانم برسون.
الان شما باید چی بگید؟
چی باید بگید الان؟
باید بگید و علیه السلام.
امام رضا داره به شما سلام می‌رسونه.
و قل هم به ایشان بگو الا يجعل للشيطان على انفسهم سبيلا مراقب باشن که به جانشون که منظور همون قلب هست راهی برای نفوذ شیطان قرار ندن.
این سر فصل حدیث روایتیه که نشون میده اگر کسی راهی برای نفوذ شیطان قرار داد اتفاقات بعدی پیامدشه که بعد حضرت ادامه میده که و مرهم بصدق في الحديث به این‌ها امر کن که به راستگویی کلام، کلامشون راست باشه که اگر شیطان راه پیدا کنه دچار کذب در کلام میشن، عکسش.
و ادا الأمانة ادای امانت داشته باشن که بزرگترین امانت خودشونن، نفس خودشونه، وجود خودشونه، این فطرت وجودیشونه.
این امانت الهی رو باید ادا کنن و مرهم بالسكوت این‌ها رو امر کن.
این نشون میده چقدر مهمه این مهم-- مسائل برای اماممون.
امرشون کن به سکوت و ترک الجلا-- جدال فيما لا يعنيهم.
بهشون بگو بگو مگو نکنن در چیزای بی‌فایده جدال نکنن.
و اقبال بعضهم إلى بعض این‌ها به هم توجه کنن.
دوستان ما متوجه هم باشن.
اقبال یعنی توجه، توجه ویژه.
و المزاورة به زیارت همدیگه برن.
خیلی این تیکش عجیبه.
دقت کنید وقتی می‌فرماید که بگو به زیارت هم برن و به هم توجه کنن، جبهه گیری امام رضا در این خصوص رو ببینید یا عرض کنم وجه حضرت اینجا چگونه است؟
فإن ذلک قربة إلي الله اکبر.
فرمود این سبب میشه که به من نزدیک بشن.
یعنی اگه برن به زیارت هم و به هم توجه کنن به من نزدیک میشن.
ولا یشتغلوا انفسهم بتمزیغ بعضهم بعضا بهشون بگو مراقب باشن، مشغول نشن به اینکه آبروی همدیگه رو بریزن.
فإني علیت على نفسي انه من فعل ذلك اسخط ولیا من اولیائی من با خودم عهد کردم که اگه کسی این کارو بکنه یعنی بخواد آبرویی از دوستان ما ببره و دوستا یکی از دوستان منو به خشم بیاره، دعوت الله از خدا بخوام دعا کنم از خدا بخوام "لیعذبه في الدنيا أشد العذاب" قطعا او رو تو دنیا به شدیدترین عذاب‌ها دچار کنه "و كان في الآخرة من الخاسرين" و تازه عذاب آخرت هم سر جاشه که اونجا خسران زده‌ست.
عبدالعظیم بهشون بگو "عرفهم" آگاهشون کن "أن الله قد غفر لمحسنهم لمحسنهم" خدا قطعا نیکوکاراشونو می‌بخشه "وتجاوز عن مسیئهم" این گناهان اهل نیکوکاری رو یا حالا یه گناهی هم ازشون سر زد، خدا اینا رو هم می‌بخشه.
"إلا من أشرك به" مگر بیفتن به شرک که این دیگه بخشیدنی نیست و "أو أذى أو آذى وليا من أوليائي" بهشون آگاه کن که اگر اذیت کنند یکی از دوستان منو رنجی برسونن به یکی از دوستان من، این انتهای حدیث خیلی نهیب داره دقت کنید.
"أو أضمر له سوءا" یا اینکه تو دلشون تو ضمیرشون نیت بدی در خصوص کسی بکنن.
اندیشه و نقشه بدی در خصوص کسی بکشن.
"فإن الله لا يغفر له حتى يرجع" خدا نمی‌بخشش مگر اینکه از این نیت سوء نسبت به دوست ما برگرده.
"فإن رجع وإلا" که اگر برنگرده همچنان تو دلش نیت سوء رو نسبت به دوست ما نگه داره، "نزع" خیلی خطرناکه این جمله.
"نزع روح الإيمان عن قلبه" روح ایمان از قلبش خارج میشه "وخرج عن ولايتي" خارج میشه از ولایت من.
الله اکبر.
دو مرتبه تک-- حضرت تاکید می‌کنه "ولم يكن له نصيبا في ولايتنا" و چنین کسی هیچ نصیبی از ولایت ما نمی‌بره.
"وأعوذ بالله من ذلك" ختم کلام.
حضرت می‌فرماید پناه می‌برم به خدا از چنین چیزی، از اینکه من ببینم کسی از ولایت ما خارج بشه و هیچ نصیبی نیاره.
حالا چه ارتباطی با قلب خاشع داشت؟
اون آیه چهل و پنج سوره بقره رو دقت کنید بذارید کنار این حدیث زیبا که می‌فرماید "استعينوا بالصبر والصلاة وإنها لكبيرة إلا على الخاشعين".
استعانت بجویید از صبر و نماز.
ظاهرش یعنی صبر و نماز.
بعضیا صبر و روزه هم معنی کردن.
ظاهرش یعنی استعانه، کمک بگیرید از روزه و نماز.
اما باطنش رو روایات بسیاری داریم که صبر وجود مقدس پیغمبر است.
نماز وجود مقدس امیرالمؤمنین است.
یعنی کمک بگیرید از ولایت پیغمبر و علی.
اما دقت کنید "وإنها لكبيرة" قطعا این سخته، سنگینه "إلا على الخاشعين".
قلب خاشع یادتون باشه.
این سخته مگر برای کسایی که دلشون خاشعه.
پس اگر کسی قلبش خاشع نباشه سختشه ارتباط بگیره با پیغمبر و امیرالمؤمنین.
آیه قرآن داره می‌فرماد "وإنها لكبيرة" قطعا سختشه که مرتبط بشه.
حالا متوجه بشه، متصل بشه، متوصل بشه، حرمش بره یا التزام عملی به دستورات اونا داشته باشه، از هر وجهش سخت و سنگینه براش.
مرتبط بشه با چی؟
با ولایت آل الله.
خب اینجا میگه اگر کسی سخت شد مرتبط بشه با ولایت آل الله خشوع قلبیش رفته.
توی این حدیث آخرش گفت چی باعث میشه هیچ نصیبی از ولایت ما نبره و از ولایت ما خارج بشه و روح ایمان ازش قبض بشه؟
اینکه بخواد نسبت به دوست ما نیت بد ببره.
این زیرآب‌زنی‌هایی که خیلی جاها هست، زیر آب همدیگه رو می‌زنن، به راحتی میرن برای هم بدگویی می‌کنن، آبروی همدیگه رو می‌برن، انگار نونش مثلا دست فلانیه.
آها می‌خواد پیش فلان مدیر خودش رو مثلا یک جلوه‌ای بده میره فلانی رو خراب می‌کنه.
این‌ها مصداق خیلی خطرناکه، مصداق این حدیثه و خشوع قلب انسان رو می‌بره.
ارراه پل ارتباطی ما با ولایت را از بین می‌بره تا جایی که ختم کلام امام رضا می‌فرماید "أعوذ بالله من ذلك".
من به خدا پناه می‌برم از چنین چیزی.
اون موقع سختش میشه نماز، روزه، ارتباط با امیرالمؤمنین، ارتباط با پیغمبر سختش میشه وقتی خشوع قلبیش رفت.
دیگه خارج میشه کلا از ولایت اهل بیت و خدایی نکرده عاقبتش به خیر نخواهد شد.
حالا ما هم امروز بگیم "أعوذ بالله من ذلك" واقعا پناه می‌بریم به خدا.
عاقبتمون انشاالله به خیر بشه.
به برکت صلوات بر محمد آل محمد.
الله- اللهُم صَلّ عَلَى مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد وَعَجِّل