یادداشت: ترجمه‌های فارسیِ زیرِ عبارات عربی در این متن، توسط مدل افزوده شده‌اند و جزو سخنان استاد نیستند.
التزامِ فرزندان به واجبات
بسم الله و بالله و علی ملّة رسول الله. المستغفر بک یا حجّة الله.
پرسشی که بسیاری داشته‌اند دربارهٔ عدمِ التزامِ عملیِ فرزندان به واجباتشان است؛ مثل نماز و روزه و مقیّد بودنشان به آداب یا حجابِ دخترانِ عزیز. گاه گلایه می‌شود و معمولاً می‌خواهند از طریقِ ذکر و وردی این‌ها را برطرف کنند.
بهترین شیوه‌ای که می‌تواند بچه‌های ما را ملتزم کند به دستورالعمل‌ها و آدابِ اسلامی، زمینه‌سازی و بنیان‌سازیِ سبکِ زندگیِ اسلامی و آن هرمِ زندگی و چهارچوب‌هایی است که در زندگی ریخته می‌شود؛ حدود و آدابی که ریخته می‌شود. البتّه وضعیّتِ خودِ پدر و مادر از حیثِ کم و کیفِ عبادتشان و معنویّتشان و صدقِ گفتارشان، رفتارشان، اخلاق و رفتارشان با بچه‌ها و عدمِ تعارض بینِ پدر و مادر و انجامِ واجبات توسطِ خودِ پدر و مادر به موقع و باورِ یقینی داشتنِ پدر و مادر در این‌ها، این‌ها همه بسیار مهم‌اند در تأثیرگذاری.
مزاج و تأثیراتِ ثانوی
امّا اگر کسی همهٔ این‌ها را رعایت کند امّا باز گرفتار شود، این‌ها برمی‌گردد به تأثیراتِ ثانوی. البتّه به مزاجِ بچه هم خیلی برمی‌گردد. این سؤالات را پاسخ می‌دهیم؛ جایش اینجا نیست؛ الّا اینکه خیلی جایِ بحث دارد. مزاجِ بچه خیلی — همان‌طور که پیش‌تر در بحثِ مزاج‌شناسی در بحثِ قلبِ منزل چند جلسه سخن رفت — مستقیماً از تلمّذِ حسن‌زاده تصریح می‌کنند که مزاج در تهذیبِ نفس و اخلاق تأثیرگذار است. در عبادات بسیار مستقیماً تأثیرگذار است. لذا مزاج خیلی مهم است. بسیاری از بدرفتاری‌ها و واکنش‌هایِ بدِ بچه‌های ما به جهتِ نداشتنِ مزاجِ معتدله، سبکِ تغذیه و خوابِ بد است.
محیط، رسانه، رفیق
سپس می‌رویم سراغِ تأثیراتِ محیطی؛ مثلِ نخستین تأثیراتِ عجیبی که بچه‌ها اکنون از فضایِ مجازی، فیلم‌ها، چیزهایی که در فضایِ مجازی می‌بینند متأثّرند؛ یا بعضی نمایش‌ها و فیلم‌ها یا سریال‌هایی که در تلویزیون یا سینما پخش می‌شود. ما خود از اصحابِ رسانه‌ایم و به شدّت اینجا فریاد می‌زنیم امّا سخن به کسی نمی‌رسد. این‌ها به شدّت تأثیراتِ غلط بر بچه‌ها دارند و یک ولنگاری و بی‌خیالیِ پنهانی القا می‌کنند.
مجموعاً وقتی این‌ها مراقبت شد — تأثیراتِ محیطی، هم‌نشین، فضایِ مجازی، رسانه، رفیق، فامیل، همسایه — به نحوِ صحیحی مدیریت شد و باز پاسخی نگرفتیم، آن موقع در کنارِ این‌ها البتّه قطعاً نماز، ادعیه، اذکار، این توسّلات خیلی مهم و تأثیرگذارند؛ از جمله نمازِ هدایتِ فرزند که خیلی مؤثّر است و شخصاً هر وقت توفیقِ خواندنش بوده تأثیراتش دیده شده.
نمازِ تربیتِ فرزند
خدا رحمت کند آقای بهجت را؛ سفارش دارند. بارها گفته شد؛ در خدمتِ فرزندشان حاج علی‌آقا در حرمِ علی بن موسی الرضا بودیم؛ زیارتشان کردیم و خواستیم هدیه‌ای از پدرشان بدهند. ایشان به همین نمازِ تربیتِ فرزند اشاره کردند که پدرشان خیلی توصیه داشتند. حتّی گفتند عزیزی در قم بود؛ بچه‌هایِ زیادی داشت همه خوب شده بودند؛ همه تحصیل‌کرده و باادب و معنوی. پرسیده بودیم چه کردی؟ گفته بود هر بلایی سرِ ما آمده و بچه‌هامان به خاطرِ پدرِ شما بوده. از جوانی پدرتان ما را به این نماز توصیه کرده.
این نماز سندش در کتابِ مکارم الاخلاق است که امام صادق توصیه‌اش کرده‌اند؛ مأثور به اهل بیت است؛ اثرِ اهل بیت است. آقای بهجت نیز خیلی توصیه داشتند. چهار رکعت است؛ آقای بهجت توصیه می‌کردند که به جایِ چهار رکعتِ نمازِ شب هم می‌شود این را خواند.
چهار رکعت دو تا دو رکعتی: در رکعتِ اوّل پس از حمد سوره نمی‌خوانید؛ پس از حمد ده مرتبه آیهٔ صد و بیست و هشتِ بقره:
«رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِن ذُرِّيَّتِنَا أُمَّةً مُّسْلِمَةً لَّكَ وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا ۖ إِنَّكَ أَنتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ» (بقره/۱۲۸)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): پروردگارا ما را تسلیمِ خود قرار ده و از نسلِ ما امّتی مسلمان برای خود پدید آور و مناسکمان را به ما بنما و بر ما ببخشای که تو بسیار توبه‌پذیر و مهربانی.
در رکعتِ دومِ همان دو رکعتِ اوّل پس از حمد ده مرتبه آیهٔ چهل و چهل و یکِ ابراهیم:
«رَبِّ اجْعَلْنِي مُقِيمَ الصَّلَاةِ وَمِن ذُرِّيَّتِي ۚ رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَاءِ ﴿٤٠﴾ رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسَابُ» (ابراهیم/۴۰–۴۱)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): پروردگارا مرا برپا دارندهٔ نماز قرار ده و از نسلِ من نیز؛ پروردگارا دعای مرا بپذیر. پروردگارا مرا و پدر و مادرم و مؤمنان را در روزی که حساب برپا می‌شود بیامرز.
سلام می‌دهید. دو رکعتِ دوم: رکعتِ اوّل پس از حمد ده مرتبه آیهٔ هفتاد و چهارِ فرقان:
«رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا» (فرقان/۷۴)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): پروردگارا از همسران و فرزندانمان نورِ چشم به ما ببخش و ما را پیشوایِ پرهیزگاران قرار ده.
این دعایِ ثابتِ قنوت‌هایِ مولایمان علی بوده. در رکعتِ چهارم پس از حمد ده مرتبه آیهٔ پانزدهِ احقاف:
«رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَالِدَيَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي ۖ إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّي مِنَ الْمُسْلِمِينَ» (احقاف/۱۵)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): پروردگارا به من الهام کن که نعمتت را که بر من و بر پدر و مادرم ارزانی داشته‌ای سپاس گزارم و کارِ شایسته‌ای که می‌پسندی بکنم و برایم در نسلِ من صلاح قرار ده؛ به سویِ تو توبه کردم و از مسلمانانم.
پس از سلامِ نماز ده مرتبه همان آیهٔ هفتاد و چهارِ فرقان را بخوانید. بعضی نوشته‌اند پس از هر دو رکعت؛ در بهجة الدعاءِ آقای بهجت پس از اتمامِ چهار رکعت یک‌بار آمده. توصیه می‌شود اگر توفیقِ خواندن باشد به معانی و ترجمهٔ آیات توجّه شود؛ چون جنبهٔ دعایی دارند و بسیار باعظمت‌اند. ترجمه را پیش‌تر بنگرید و هنگامِ خواندن با توجّه به درخواست این ادعیهٔ قرآنی را بر زبان جاری کنید تا اثرِ مضاعف داشته باشد.
مخصوصاً پدر فرموده‌اند اگر انجام دهد بهتر است؛ زیرا دعایِ پدر در حقِّ فرزند مانندِ دعایِ پیامبر در حقِّ امّت است. پدران غافل نباشند.
والحمد لله ربّ العالمین.
یادداشت پایانی: متن حاضر از پیاده‌سازی ماشینی گفتار (ASR) تهیه و برای مطالعهٔ کتابی ویرایش شده است. ترجمه‌های فارسیِ زیر عبارات عربی توسط مدل افزوده شده‌اند و جزو سخنان استاد نیستند. گفتار حاضران، پرسش‌وپاسخ‌های پس از درس و صداهای جانبی حذف شده‌اند. تقسیم‌بندی‌های فنی Segments در متن نهایی آورده نشده است.