یادداشت: ترجمه‌های فارسیِ زیرِ عبارات عربی در این متن، توسط مدل افزوده شده‌اند و جزو سخنان استاد نیستند.
پیشنهاد جمع‌خوانی سورهٔ فتح برای نصر
پیش از ادامهٔ بحث هرروزه، نظرخواهی دوستان بود و بسیار به‌جا: با توجه به فرمایش رهبر که الحمدلله بسیاری لبیک گفتند و تأثیراتش در دفع بلای مواجهه با دشمن دیده شد، سورهٔ فتح و دعای توسل و دعای چهاردهم صحیفه مطرح است. برخی باید چه اتفاقاتی بیفتد تا گوش بسپارند؛ برخی خود را در جایگاه خاص می‌بینند و خود دست به قلم می‌شوند. بگذار این مسائل کلان را بزرگان دستورالعمل دهند. وقتی رهبر فرموده‌اند، بقیه گوش دهند.
هیئت‌ها نیز می‌توانند شبی را به حوزهٔ نصر اختصاص دهند: همان سه فرمایش رهبر — سورهٔ فتح، دعای توسل، دعای چهاردهم صحیفه — سپس روضه و سینه‌زنی. از امروز پس از نماز عصر به جای روزی یک صفحه، سورهٔ فتح جمع‌خوانی شود؛ شمار روزها بعد روشن می‌شود.
سورهٔ واقعه و توحید افعالی
سورهٔ واقعه سرود شامگاهی است؛ پیش از خواب اهل ایمان توصیه شده‌اند بخوانند. اگر دقت شود این سوره مملو از همان توحید افعالی است که پیش‌تر گفته می‌شد. از تجلیات حضرت حق بر اساس رسالهٔ سیر و سلوک علامه طباطبایی علیه‌الرحمه و اهمیتش که چاره‌ای جز این نیست. باید به سمت توحید سلوکی رفت: سه دسته توحید افعالی، صفاتی و ذاتی. در اولین رتبه، توحید افعالی، سالک یا بندهٔ خوب خدا به جایی می‌رسد که لا حول ولا قوة إلا بالله را به عین می‌بیند؛ دست خدا را همه‌جا می‌بیند تا جایی که خودش را برمی‌دارد و افعال خود را نیز به خدا منتسب می‌کند: من نکردم، خدا کرد.
اشاره‌ای به فصوص ابن‌عربی
بعدتر عبارت‌هایی از ابن‌عربی از فصوص‌الحکم خوانده می‌شود؛ بیست و هفت مقام از مقامات انسان را بیان می‌کند و هر کدام را به پیامبری می‌زند. ابن‌عربی با جسارت تمام همهٔ افعال را به خدا نسبت می‌دهد: وقتی نماز می‌خوانی می‌گوید خدا نماز می‌خواند؛ وقتی دعا می‌کنی و از خدا چیزی می‌خواهی، خدا از خودش چیزی می‌خواهد. اکنون زود است؛ برخی سنگین است؛ چند نمونه از آیات سورهٔ واقعه کفایت می‌کند. هر شب به دستور اهل‌بیت توحید افعالی را مرور می‌کنیم و توجه نداریم.
أفرأیتم ما تمنون؛ خلق نطفه
«أَفَرَأَيْتُم مَّا تُمْنُونَ أَأَنتُمْ تَخْلُقُونَهُ أَمْ نَحْنُ الْخَالِقُونَ» (واقعه/۵۸–۵۹)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): آیا آنچه را فرو می‌ریزید دیده‌اید؟ آیا شما آن را می‌آفرینید یا ما آفریننده‌ایم؟
آیا نمی‌بینید این نطفه‌ای را که بارگذاری می‌شود؟ این موهبت الهی و غریزهٔ شهوت — به قول استاد علامه عسگرزاده علیه‌الرحمه — به جهت ایجاد صورت انسانی است؛ بسیار ارزشمند است ایجاد صورت انسانی، نه اطفاء شهوت حیوانی. کسی به همین نیت این کار را بکند عین عبادت است. بزرگان از حیث روان‌شناسی گفته‌اند انسان و بدنش در آن لحظه معتدل می‌شود و عبادت و خواب پس از آن ثمرات دارد و به خدا نزدیک می‌کند؛ البته شنونده ظرفیت می‌خواهد و به وقتش بیان می‌شود.
می‌گوید این را که می‌بینید أأنتم تخلقونه؟ نطفه‌ای که در رحم پرورش می‌یابد و بال و پر می‌گیرد، ابتدا شبیه کرم است و رغبت نمی‌کنی ببینیش؛ سپس چنان زیبا می‌شود که دست به زلف می‌بری و می‌گویی دستت را ببر آن‌سو؛ دوست نداری موهات به هم بریزد. این زیبایی از کجا آمد؟
«هُوَ الَّذِي يُصَوِّرُكُمْ فِي الْأَرْحَامِ كَيْفَ يَشَاءُ» (آل‌عمران/۶)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): اوست که شما را در رحم‌ها هرگونه بخواهد صورت می‌بخشد.
هو الذی یصورکم فی الأرحام کیف یشاء. قل هو الله احد؛ سر تا سر قرآن توحید الوهی را برای سطح متوسط مردم می‌بیند، اما اگر بررسی کنی اصل توحید هویتی و وجودی است. فکر می‌کنی مادر بچه‌ای را که در رحم است تو پرورش می‌دهی؟ چرا نمی‌توانی دخالت کنی دختر باشد یا پسر، چشمش چه رنگی، قد و وزن و پوست چه باشد؟ أأنتم تخلقونه أم نحن الخالقون. این توحید افعالی است؛ دست خداست و ما را به سمت تجلیات الهی هل می‌دهد.
قدرنا بینکم الموت؛ نشئهٔ دیگر
«نَحْنُ قَدَّرْنَا بَيْنَكُمُ الْمَوْتَ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ عَلَىٰ أَن نُّبَدِّلَ أَمْثَالَكُمْ وَنُنشِئَكُمْ فِي مَا لَا تَعْلَمُونَ» (واقعه/۶۰–۶۱)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): ماییم که مرگ را میان شما مقدر کردیم و کسی بر ما پیشی نمی‌گیرد؛ بر آنکه امثال شما را جایگزین کنیم و شما را در آنچه نمی‌دانید پدید آوریم.
ما هستیم که موت را میان شما قرار دادیم و کسی بر ما سبقت نمی‌گیرد. شما را می‌خواهیم به عالم مثال — برزخ — و سپس عالم عقول و ارواح ببریم. ننشئکم: ایجاد جدیدی از شما می‌کنیم؛ آدم جدیدی می‌سازیم که خودتان باور نمی‌کنید. اکنون باور می‌کنی نطفه بودی با این هیئت؟ آنجا نیز چنان با ما کنند که اینجا را که ببینی باور نکنی تو این بودی. بطن آیات: اصلاً خبر ندارید قرار است با شما چه کنیم.
وللقد علمتم النشأة الأولى فلولا تذکرون: ما به تحقیق شما را از نشئهٔ اول آگاه کردیم؛ چرا یادآور نمی‌شوید؟ کسانی که می‌پرسند نشئه چیست — نشئهٔ طبیعت و مثال — قرآن می‌گوید نشئهٔ اولی را دانسته‌اید.
کشت و زرع؛ آب و آتش
«أَفَرَأَيْتُم مَّا تَحْرُثُونَ أَأَنتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ» (واقعه/۶۳–۶۴)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): آیا آنچه را می‌کارید دیده‌اید؟ آیا شما آن را می‌رویید یا ماییم که می‌روییم؟
أأنتم تزرعونه أم نحن الزارعون؟ ماییم که گندم و برنج را پرورش می‌دهیم. همه فکر می‌کنند کشاورز می‌کند؛ صریح آیه است و تفسیر نمی‌خواهد. لو نشاء لجعلناه حطاماً: اگر بخواهیم همه را نیست می‌کنیم تا بگویید بیچاره شدیم، بل نحن محرومون؛ یک آن به خاک سیاه می‌نشانیم. همه چیز دست ماست.
«أَفَرَأَيْتُمُ الْمَاءَ الَّذِي تَشْرَبُونَ أَأَنتُمْ أَنزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ الْمُنزِلُونَ» (واقعه/۶۸–۶۹)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): آیا آبی را که می‌نوشید دیده‌اید؟ آیا شما آن را از ابر فرو فرستادید یا ماییم که فروفرستنده‌ایم؟
کسانی که چشمشان به قلم دعوت و خودکار مدیر است جرئت حرف نمی‌زنند؛ مدیر خطا کند جرئت تذکر ندارند از ترس حقوق و رزق. این شرک است. مگر روزی زیر دست مدیر است؟ او واسطه است و هیچ‌کاره؛ همه کارهٔ عالم خداست و اینان وسایط‌اند. باران را ما از ابر نازل می‌کنیم نه شما. لو نشاء جعلناه أجاجاً: اگر می‌خواستیم آب را شور می‌کردیم؛ چرا شکر نمی‌گویید؟
«أَفَرَأَيْتُمُ النَّارَ الَّتِي تُورُونَ أَأَنتُمْ أَنشَأْتُمْ شَجَرَتَهَا أَمْ نَحْنُ الْمُنشِئُونَ» (واقعه/۷۱–۷۲)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): آیا آتشی را که برمی‌افروزید دیده‌اید؟ آیا شما درختش را پدید آوردید یا ماییم که پدیدآورنده‌ایم؟
متضاد آب و آتش را کنار هم می‌آورد. آتشی که برمی‌افروزید؛ آیا شما درختانش را ایجاد کردید یا ماییم؟ ماییم که درخت را بارور کردیم و آتش از ماست. اسم الله در تک‌تک کلمات وجودی نظام هستی — زمین و آسمان، فرش و عرش — ظهور کرده؛ ذات غیبی است و بقیه ظهور او. این توحید افعالی است؛ پلهٔ اول. با همین آیاتی که هر شب خوانده می‌شود حسابی چکش‌کاری شده‌ایم.
یادداشت پایانی: متن حاضر از پیاده‌سازی ماشینی گفتار (ASR) تهیه و برای مطالعهٔ کتابی ویرایش شده است. ترجمه‌های فارسیِ زیر عبارات عربی توسط مدل افزوده شده‌اند و جزو سخنان استاد نیستند. گفتار حاضران، پرسش‌وپاسخ‌های پس از درس و صداهای جانبی حذف شده‌اند. تقسیم‌بندی‌های فنی Segments در متن نهایی آورده نشده است.