یادداشت: ترجمههای فارسیِ زیرِ عبارات عربی در این متن، توسط مدل افزوده شدهاند و جزو سخنان استاد نیستند.
مقام محمود در روایت امام هادی
پس از نام خدا و سلام بر داعیِ الهی، ذیل آیهٔ شریفهای که بحث میشد سخن ادامه یافت:
«و من اللیل فتهجّد به نافلةً لک عسى أن یبعثک ربّک مقاماً محموداً» (إسراء/۷۹)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): و پاسى از شب را به نافله بیدار باش؛ باشد که پروردگارت تو را به مقامى ستوده برانگیزد.
آیهٔ هفتاد و نه سورهٔ إسراء. ذیل این آیه روایتی دیگر از همان کتاب شریف که جلسهٔ پیش نیز از آن روایت آمده بود: تأویلالآیات الظاهرة فی فضائل العترة الطاهرة؛ کتابی بسیار عالی. روایتی بسیار شیرین.
امام هادی صلواتاللهعلیه به نقل از جدشان امیرالمؤمنین این روایت را میفرمایند. مولایمان حضرت امیرالمؤمنین علی علیهالصلاةوالسلام از پیامبر نقل کردند. پس قال امام هادی، قال امیرالمؤمنین: سمعت النبی یقول — شنیدم از پیامبر که میفرمود — اذا حشر الناس یوم القیامة؛ وقتی مردم روز قیامت محشور و جمع میشوند، نادى منادٍ؛ منادی صدا میزند: یا رسولالله. انّ الله جلّ اسمه — خدایی که نامش با عظمت و شریف است — قد أمکنک؛ این امکان به تو داده میشود یا رسولالله امروز که جزای محبّان خودت و محبّان اهلبیتت را بدهی؛ الموالین لهم فیک — آنان که به عشق تو عاشق آنان شدهاند — و المعادین لهم فیک.
محور حب و بغض
«المعادین لهم» بسیار مهم است. معادین لهم یعنی آنان که با اهلبیت دشمنی میکنند. یعنی محور حب و بغضشان اهلبیت توست. اگر کسی دشمن اهلبیت تو بود، اصلاً با آنان کاری نداشته باش؛ آنان نیز بغض شدید نسبت به او دارند و خط قرمزشان همین است. حب و بغض را با هم دارند. چنین نیست که مثلاً نماز برای علی باشد و سفره برای معاویه؛ امروز بسیار چنیناند. نه؛ جزای اینان را بده.
منادی از طرف حضرت حق ادامه میدهد: فکافهم بما شئت؛ هر کاری دوست داری؛ کفایتشان دست توست. اصلاً تو کفیل این امت هستی؛ تو کافی برایشان هستی. هر کاری کما شئت، هر کاری دوست داری؛ هر چه تو بگویی. الله اکبر که خدا به پیامبر بگوید هر کاری دوست داری بکن.
فاقول الجنّة
فاقول — پیامبر، که جان به قربانش — میفرماید من در آن لحظه میگویم. این «فا»ی پس است: حالا پس من میگویم. چه میگویی یا رسولالله؟ الجنّة. تمام. الجنّة؛ الف و لام بر سرش یعنی همهٔ بهشت. حواست باشد نه آنکه قطعهای از بهشت؛ الجنّة یعنی همهٔ بهشت. همهٔ بهشت را خدا به نام محبّان من و فرزندانم بزن.
فأنادی؛ منادی ندا میزند — یعنی پاسخ میدهد —: بوّعهم منها حیث شئت. اصلاً هر کجا دوست داری اینان را جا بده. ریش و قیچی امروز دست توست.
این همان مقام محمود است
این را کی میفرماید؟ امام هادی صلواتاللهعلیه به نقل از امیرالمؤمنین از پیامبر: فذلک المقام المحمود الّذی وعدته. این همان مقام محمودی است که به پیامبر وعده داده شده. «عسى أن یبعثک ربّک مقاماً محموداً»؛ این مقام محمود است که ریش و قیچی دست پیامبر میشود و هر کجا دوست دارد اینان را جا میدهد؛ والا شرط و بیشرط؛ هر چه او دوست دارد؛ بالا و پایین ندارد. مقام محمود چه میکند. و از چه به این مقام میرسد؟ از نافلهٔ شب.
بیم از برزخ
این از قصهٔ بهشت و آن دنیا؛ بحث روز محشر و قیامت. ترس من و شما باید از برزخمان باشد؛ این را باید دانست. چون امام صادق صلواتاللهعلیه فرمود — و نظایر این روایت بسیار است — آنجا ما دست محبّان را میگیریم و اصلاً نمیگذاریم آتش را ببینند. از پانصد سال راه قیامت مانده به آتش اصلاً نمیگذاریم چیزی بفهمند. اما ما از شما میترسیم؛ نگران شماییم از برزختان. چرا؟ چون برزخ ملکات وجود انسان ظهور میکند. ملکهٔ وجود چیست؟ همان ثمر و اشکال برزخی میشود. آنچه در انسان رسوخ کرده، ملکهٔ وجود شده، اصرار بر اعمال، آن را عادت کرده؛ ظهورش در برزخ است. آنجا کار بسیار سخت است؛ بی عذاب برزخی؛ دستکم انتظارِ چه کنم چه نکنم.
امیرالمؤمنین علیهالصلاةوالسلام فرمود آنان که دشمن ما هستند تکلیفشان معلوم است؛ آنان که از اولیای خدایند نیز تکلیفشان معلوم. دستهای هم گناه دارند هم ثواب، از دوستداران ما؛ برزخ اینان مشکل است. بسیار باید مراقب باشیم و توسل کنیم. توسل باید به برزخ عالم باشد به عنوان مطلوبمان؛ که برزخ را درست کند.
یادداشت پایانی: متن حاضر از پیادهسازی ماشینی گفتار (ASR) تهیه و برای مطالعهٔ کتابی ویرایش شده است. ترجمههای فارسیِ زیر عبارات عربی توسط مدل افزوده شدهاند و جزو سخنان استاد نیستند. گفتار حاضران، پرسشوپاسخهای پس از درس و صداهای جانبی حذف شدهاند. تقسیمبندیهای فنی Segments در متن نهایی آورده نشده است.