یادداشت: ترجمه‌های فارسیِ زیرِ عبارات عربی در این متن، توسط مدل افزوده شده‌اند و جزو سخنان استاد نیستند.
سلام آغازین
«ٱلسَّلَامُ عَلَيْكَ يَا دَاعِيَ ٱللَّهِ وَرَبَّانِيَّ آيَاتِهِ»
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): سلام بر تو، ای دعوت‌کننده به‌سوی خدا و ای ربّانیِ آیات او.
«ٱلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ ٱللَّهِ»
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): سلام و رحمت خدا بر شما باد.
تبریک سال نو و گشایش ظرف وجود
سال نو را تبریک می‌گویم. ان‌شاءالله دل‌های ما نو شده باشد و نو بشود؛ و ماه بندگی خدا را ان‌شاءالله بیش از پیش، رحمات حضرت حق بر سر همهٔ ما نازل شود و می‌شود.
ظرف ما اگر بزرگ شود، خدا بخیل نیست. یک وجود بیش نیست، و آن هم وجود صمدیِ حضرت حق است. اگر واو را از «وجود» برداری، می‌شود «جود». وجود حضرت حق سرتاسر جود مطلق است. وجود سرمدی است؛ دائم در حال ریزش فیض خود بر سر مخلوقات است. تا ظرف‌ها چقدر باشد؟ باید ظرف‌ها را بزرگ کرد. ان‌شاءالله پر از خیر و برکت باشد.
نفی «ای کاش» و فنای در حضرت حق
شاید بعضی از ما بگوییم ای کاش امسال این‌گونه باشد؛ ای کاش سال گذشته این‌گونه نبود. هیچ‌وقت از یاد نمی‌رود که حضرت علامه حسن‌زاده علیه‌الرحمه فرمودند: احدی از پیامبر عزیز اسلام «ای کاش» نشنید. این‌چنین خود را محو حضرت حق کرده بود و ذوب و فانی در ذات حضرت حق شده بود. هرچه از او رسد نیکوست. اصلاً «ای کاش» معنا ندارد.
وقتی کسی خود را به خدا بسپارد و به حقیقت این ذکر برسد، دیگر «ای کاش» و مانند آن معنا ندارد؛ خود را به خدا می‌سپارد.
«لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِٱللَّهِ ٱلْعَلِيِّ ٱلْعَظِيمِ»
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): هیچ نیرو و توانی نیست مگر به خدای بلندمرتبهٔ بزرگ.
هندسهٔ اخلاص و هندسهٔ توفیق
و قول حضرت صدّیقهٔ طاهره سلام‌الله‌علیها این است که اگر بنده‌ای خلوص خود را — بهترین اخلاص‌ها را — به‌سوی خدا روانه کند، خدا نیز بهترین توفیقاتش را از بالا نازل می‌کند. هندسهٔ اخلاص را پیشتر گفته‌ایم: از پایین به بالاست. هندسهٔ توفیق نیز از بالا به پایین بود. دیگر ناراحتی ندارد.
شرح صدر و نو شدن دل
ان‌شاءالله شاد باشید؛ همیشه دلتان پر از انبساط خاطر باشد و شرح صدر داشته باشید. بهترین دعا همین است که در حق یکدیگر کنیم. خدا به همهٔ ما شرح صدر بدهد. دل‌های ما را امسال بزرگ کند. همان‌طور که طبیعت نو شده، ان‌شاءالله ما هم نو بشویم.
مصافحه و معانقه
رسم و رسوم زیبایی هم داریم. این مصافحه‌ها بسیار زیباست: اهل ایمان به هم می‌رسند و معانقه می‌کنند؛ عُنق، گردن‌ها را به هم می‌زنند.
بوسیدن صورت در اسلام چندان وارد نشده است، مگر بوسیدن دست پدر و مادر و معلم، یا بوسهٔ پدر و مادر بر صورت فرزند. اما بوسه به آن معنای رایج چندان نیست. عُنقه، معانقه: گردن به گردن یکدیگر را در آغوش می‌کشند؛ و مصافحه: دست به هم دادن.
روایت داریم که تا وقتی دست دو مؤمن در دست هم است، گناهانشان در حال ریزش است؛ مانند برگ پاییزی. اگر انسان با اعتقاد این کارها را بکند، در همهٔ این‌ها رمز و رموزی هست.
سال اراده‌ها و پرسش از هدیه‌ای برای ازدیاد اراده
ان‌شاءالله سال اراده‌ها باشد؛ اراده‌های ما قوی شود.
از همین فرصت استفاده می‌کنم و پرسشی را پاسخ می‌دهم که یکی از دوستان به مدیر کانال فرستاده بود: در میان این همه ذکر و ورد و هدایایی که از اساتید نقل شده، آیا هدیه‌ای نیز از اساتید پیرامون ازدیاد اراده بوده است یا نه؟
بله؛ تقدیم می‌کنم. البته همین را به‌صورت خصوصی به بعضی از دوستان گفته بودیم.
هدیه‌ای از آیت‌الله شوشتری برای تقویت اراده
روزی محضر حضرت آیت‌الله شوشتری بودیم. ایشان فرمودند — و این را عموماً هم نگفته‌اند؛ جمع قلیلی بودیم و خصوصی خدمتشان بودیم. همان آقای شوشتری بزرگ که شاگرد آقای حافظیان بودند، و ایشان نیز شاگرد آقای نخودکی بودند. پیشتر این سلسله را برای شما گفته‌ام.
این هدیهٔ امروز ما باشد. فرمودند: اگر کسی می‌خواهد اراده‌اش قوی شود، نیت کند چهارده ماه پشت سر هم چهارده ختم قرآن کند و به چهارده معصوم هدیه کند، به این شکل: ماه اول هدیه به رسول خدا؛ ماه دوم به امیرالمؤمنین؛ ماه سوم به حضرت زهرا؛ همین‌طور تا ماه چهاردهم، هدیه به چهاردهمین معصوم، یعنی امام عصر.
روزی یک جزء می‌خواند. ختم را از اول ماه آغاز می‌کند؛ هر روز یک جزء. ماه اول هدیه به پیامبر است.
آن ماه‌هایی که بیست‌ونه روزه تمام می‌شود، روز بیست‌ونهم باید دو جزء بخواند: جزء بیست‌ونهم و سی‌ام را با هم. ماه‌هایی که سی روزه است که هیچ. اگر شمسی را گرفت مشکلی ندارد؛ خواست با ماه شمسی جلو برود، ماه شمسی سی‌ویک‌روزه است: روز سی‌ویکم باید جزء سی را دوباره تکرار کند.
ایشان فرمودند یک روز هم سعی کنید ترک نشود. این خود برای ازدیاد اراده است. اراده را که می‌خواهد قوی کند، باید با اراده کند.
اگر روزی استثنائاً مشکلی پیش آمد — به هر دلیلی نشد؛ وقت نشد یا جزء را فراموش کرد — تعطیلش نکند. برعکس جواب می‌دهد؛ اصلاً اراده را ضعیف می‌کند. چه باید کرد؟ روز بعد، جزء روز قبل را هم بخواند؛ یعنی روز بعد دو جزء بخواند.
ما این را به‌صورت خصوصی به چند تن از دوستان که ضعیف‌الاراده بودند گفته بودیم. پس از آنکه انجام داده بودند آمدند و گفتند بسیار خوب بود؛ بسیار تأثیر گرفتیم.
نفس بزرگان وقتی هدیه‌ای تقدیم می‌کنند اساسی دارد؛ همین‌طوری نیست. مثل ما نیست که از سر دلخوشی چیزی بگویند. همه بر اساس رمز و رموزی است. این کنوز و گنج‌ها را تقدیم می‌کنند. انجام بدهیم.
بی‌ارادگی و بستن چشم از حرام
اگر اراده نداشته باشیم بیچاره‌ایم. همین چشم را خدای منّان می‌گوید در برابر حرام‌ها ببند. همین بستن پلک اراده می‌خواهد. بعضی ارادهٔ بستن پلک را ندارند؛ پلک را در برابر نامحرم نمی‌توانند ببندند. آن‌قدر ضعیف‌الاراده شده‌اند. باید برایش کار کرد؛ باید حرکت کرد؛ باید کمک گرفت. و چه کمکی بالاتر از استعانت گرفتن از قرآن؟
قرآن: تنزّل علم ذاتی و لمعات جمال
قرآن را از نزد حکیمی دانا القا می‌کنند:
«وَإِنَّكَ لَتُلَقَّى ٱلْقُرْءَانَ مِن لَّدُنْ حَكِيمٍ عَلِيمٍ» (سورهٔ نمل، آیهٔ ۶)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): و به‌راستی تو قرآن را از سوی حکیمی دانا دریافت می‌داری.
این علم ذاتی حضرت حق است که تنزّل پیدا کرده؛ از ذات حضرت حق این علم تنزّل یافته و در این کتاب ریخته شده است. همین‌طور کشیده شده، تنزّل پیدا کرده، آمده و آمده و آمده تا انزل مراتبش، که شده این جوهری که نوشته‌اند؛ قرآن کتبیِ دست من و شما.
به قول ملاصدرا، همین نیز همان نور است؛ همان لمعات جمال الهی را دارد. چشم می‌خواهد که ببینی. همین جوهری که در کتاب هست، این هم نور جمال را دارد. اگر کسی چشم داشته باشد می‌بیند که دارد. یعنی کشیده شده؛ جدا هم نیست. از ذات حضرت حق کشیده شده است.
یعنی تو به قرآن که چنگ می‌اندازی و تمسّک می‌جویی، کأنّ دستت به دامن خدا رسیده. چیز کمی نیست.
ماه بهار قرآن و ادامهٔ پرسش‌ها
این ماه نیز ماه بهار قرآن است. همین هدیه را ان‌شاءالله گفتیم تقدیم کنیم.
چند تن دیگر از دوستان پرسش‌هایی کرده بودند. مباحث عقلی را که می‌گفتیم چندان پرسشی نبود؛ تا یک‌باره افتادیم به دور ذکر و ورد و احراز و عوذات. سؤال پشت سؤال. پاره‌ای را پیشتر گفته‌ایم؛ چندتایی را نیز ان‌شاءالله اگر توفیق روزهای بعد بود پاسخ می‌دهیم.
ان‌شاءالله عاقبتمان از این محضر به خیر باشد؛ به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
«ٱللَّهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ»
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): خدایا، بر محمد و خاندان محمد درود فرست.
یادداشت پایانی: متن حاضر از پیاده‌سازی ماشینی گفتار (ASR) تهیه و برای مطالعهٔ کتابی ویرایش شده است. ترجمه‌های فارسیِ زیر عبارات عربی توسط مدل افزوده شده‌اند و جزو سخنان استاد نیستند. گفتار حاضران، پرسش‌وپاسخ‌های پس از درس و صداهای جانبی حذف شده‌اند. تقسیم‌بندی‌های فنی Segments در متن نهایی آورده نشده است.