یادداشت: ترجمههای فارسیِ زیرِ عبارات عربی در این متن، توسط مدل افزوده شدهاند و جزو سخنان استاد نیستند.
آغاز جلسه
بسم الله الرحمن الرحیم، و به او استعانت میجوییم.
«بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ» (سورهٔ فاتحه، آیهٔ ۱)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): به نام خداوند بخشندهٔ مهربان.
«ٱلسَّلَامُ عَلَيْكَ يَا دَاعِيَ ٱللَّهِ وَرَبَّانِيَّ آيَاتِهِ»
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): سلام بر تو، ای دعوتکننده بهسوی خدا و ای ربّانیِ آیات او.
«سَلَامٌ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ ٱللَّهِ»
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): سلام و رحمت خدا بر شما باد.
یادکرد حاج فرجالله سلحشور
امروز روز به رحمت حق رفتن حاج فرجالله سلحشور است. این انسان انقلابی و ثمربخش، هشتم اسفند به رحمت خدا رفت.
جملهای از رهبر عزیزمان دارم. میفرمایند باید کار انقلابی را ترویج کرد و نیروهای انقلابی را گرامی داشت؛ مانند کارهایی که شهدای هستهای کردند؛ کارهایی که شهید تهرانیمقدم در عرصهٔ موشکی پیشاهنگ آن بود؛ مرحوم کاظمی در سلولهای بنیادی؛ و شهید آوینی و مرحوم سلحشور در امور فرهنگی. رهبری نیز از ایشان به عظمت یاد کردند که پیشاهنگ بودند در امور فرهنگی. میتوان گفت شخصیتی تراز داشتند. روحشان شاد باشد، انشاءالله.
بازگشت بحث به اجنه و آثار ضربهٔ آنان
بحث ما پیرامون شرح کتاب الموت مرحوم مجلسی کشیده شد به موضوع ارتباط با اجنه و ورود آنها به زندگیها، و اتفاقاتی که در زندگی رخ میدهد، و نحوهٔ دفع آنها و باطل کردن سحر و جادویشان.
وقتی جن یا اجنه ضربهای به ما میزنند، این ضربهها به انواع مختلف وارد میشود. گاهی با طلسم و سحر و موکلهایی که آدمهای شیطانی میبندند؛ اصطلاحاً میگویند بسته میکنند. روزی بسته میشود. رزق آدم بسته میشود؛ نه اینکه رزق ندارد، بسته میشود.
یا با چشم: با چشم جن میشود انسان چشمدرد بگیرد، نور چشمش کم شود. میشود انسان بترسد، یا مغموم و مهموم شود، غمزده شود. مکر و حیلهٔ دیگران نیز به انسان برخورد میکند.
همهٔ اینها را اهل بیت علیهمالسلام برایش دستورات دارند. چند مورد را برای بطلان مطلق سحر و طلسم و جادوی اجنه عرض کردیم. اگر آثار آن هنوز باقی مانده باشد، به عنوان نمونه یکی از روایتهای بسیار عالی را که از امام صادق علیهالسلام داریم تقدیم میکنم.
روایت چهار پناهگاه از امام صادق علیهالسلام
قطعاً توجه داشتهاید که این روایت در مفاتیح آمده است. شیخ عباس قمی رحمهالله آن را آورده؛ البته در کتاب من لا یحضره الفقیه، جلد چهار، صفحهٔ سیصد و نود و دو؛ همچنین در خصال شیخ صدوق، جلد دو، صفحهٔ دویست و هجده. روایتی مستند، معتبر و بسیار عالی.
امام صادق علیهالسلام فرمود: در شگفتم. امام ما، از چه در شگفتی؟ فرمود: برای کسی که از چهار چیز بیم دارد. چهار گرفتاری است که بسیاری اکنون گرفتار همین چهار چیزند؛ دستکم یکی از آنها را غالباً دارند. بیم دارند، اما به چهار چیز پناه نمیبرند. پیداست که حضرت برای این چهار درد، چهار درمان بیان کرده است.
پناه از ترس: حسبنا الله و نعم الوکیل
فرمود: در شگفتم از کسی که ترس بر او غلبه کرده، میترسد، و چگونه به این ذکر پناه نمیبرد.
سپس حضرت به ادامهٔ همین آیهٔ قرآن اشاره میکنند:
«ٱلَّذِينَ قَالَ لَهُمُ ٱلنَّاسُ إِنَّ ٱلنَّاسَ قَدْ جَمَعُوا۟ لَكُمْ فَٱخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِيمَـٰنًا وَقَالُوا۟ حَسْبُنَا ٱللَّهُ وَنِعْمَ ٱلْوَكِيلُ فَٱنقَلَبُوا۟ بِنِعْمَةٍ مِّنَ ٱللَّهِ وَفَضْلٍ لَّمْ يَمْسَسْهُمْ سُوٓءٌ وَٱتَّبَعُوا۟ رِضْوَٰنَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَظِيمٍ» (سورهٔ آل عمران، آیات ۱۷۳ و ۱۷۴)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): کسانی که مردم به آنان گفتند مردم بر ضد شما گرد آمدهاند، پس از آنان بترسید؛ اما این سخن بر ایمانشان افزود و گفتند: خدا ما را بس است و چه نیکو کارسازی است. پس با نعمت و فضل خدا بازگشتند، در حالی که هیچ بدی به آنان نرسید، و خشنودی خدا را پیروی کردند؛ و خدا دارای فضلی بزرگ است.
حضرت اشاره میکند که وعدهٔ الهی درست در همین آیه آمده است: خداوند اینان را دگرگون میکند، نعمتی از فضل خویش به آنان میبخشد، به گونهای که دیگر هیچ بدی به آنان نمیرسد؛ یعنی از ترس نجاتشان میدهد. این نشان میدهد که راه نجات از تخویف شیاطین همین ذکر است.
پناه از غم: ذکر یونسیه
سپس فرمود: در شگفتم از کسی که اندوهگین است، غمزده است. گاهی دو سه روزی غصه سنگین میشود، قبض او را میگیرد، بسته میشود؛ اصلاً غمی وجودش را میگیرد.
حزن خوب است؛ غم بد است؛ غصه بد است. حزن همیشه همراه مؤمن است. حتی در شوخیها و خندههایش حزن را دارد؛ یعنی وقاری دارد. اما غم خوب نیست؛ غصه خوب نیست.
راه نجاتش را حضرت فرمود: چگونه کسی گرفتار غم است و پناه نمیبرد به این ذکر:
«لَآ إِلَـٰهَ إِلَّآ أَنتَ سُبْحَـٰنَكَ إِنِّى كُنتُ مِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ» (سورهٔ انبیاء، آیهٔ ۸۷)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): معبودی جز تو نیست؛ منزّهی تو؛ بهراستی من از ستمکاران بودم.
این ذکر یونسیه است. حضرت اشاره میکنند که ندیدید پس از همین عبارت در قرآن میفرماید:
«فَٱسْتَجَبْنَا لَهُۥ وَنَجَّيْنَـٰهُ مِنَ ٱلْغَمِّ ۚ وَكَذَٰلِكَ نُـۨجِى ٱلْمُؤْمِنِينَ» (سورهٔ انبیاء، آیهٔ ۸۸)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): پس دعایش را اجابت کردیم و او را از غم نجات دادیم؛ و اینگونه مؤمنان را نجات میدهیم.
پس ما استجابت کردیم وقتی یونس این ذکر را گفت، و نجاتش دادیم از غم؛ و همچنین است سنت ما برای همهٔ اهل ایمان. یعنی هر کس این ذکر را بگوید، مخصوصاً اگر اکثار کند، بسیار تأثیر دارد.
دستور بزرگان در ذکر یونسیه
در فرمایشات بزرگان که دقت میکردم، برایم بسیار جالب بود که آقای کشمیری میفرمود: بهترین کار برای سالک سجده است، و بهترین ذکر در سجده ذکر یونس است؛ همین ذکر یونسیه.
مرحوم انصاری همدانی، این عارف بالله، فرمودند ذکر یونسیه — چه تعبیر زیبایی — برای سالک مانند سوخت برای ماشین است. یعنی کسی که این را ندارد اصلاً نمیتواند حرکت کند.
مرحوم آقای کشمیری دستورالعملی دارند. میفرمایند بعد از هر نماز، در سجده، یک اربعین بگیر. بعد از هر نمازت در سجده چهل بار همین ذکر را بگو. قطعاً قضای حاجت رخ میدهد؛ یعنی حاجتت روا میشود. ایشان تأکید میکند مجرب است، و هر حاجتی که داری؛ مطلق است.
پیامبر عزیز عالم نیز فرمودند که ذکر یونسیه اسم اعظم خداوند است؛ که اگر خدا را با آن بخوانند، اجابت قطعی است.
این ذکر یونسیه را آقای قاضی — و بسیاری از شاگردان آقا قاضی، مخصوصاً آقای بهجت میفرمودند — اولین دستورالعملی که آقای قاضی به شاگردانش میداد، همین ذکر یونسیه بود. برای آنان که سالکند، برنامه دارند، میخواهند بهسوی حضرت حق در حرکت باشند. یله و رها نیستند که فقط به دنیا بیندیشند و دنیایشان را آباد کنند. نه؛ دنیا را پل قرار دادهاند برای آبادانی آخرتشان. یعنی برنامه دارند.
فرمودهاند حداقلش چهارصد بار گفتن این ذکر در دل سحر، در سجده است. حداقلش برای آدمهای ضعیفی مثل من، یک بار بعد از هر نماز در سجده گفته شود، بسیار برکات دارد.
پس غم را برطرف میکند. اگر این غم اثر تصرّف اجنه باشد و سحر و جادو و طلسماتشان، ذکر برطرف میکند.
پناه از مکر و حیله
و دیگر فرمودند که حضرت صادق صلواتاللهعلیه فرمود: در شگفتم برای کسی که مورد مکر و حیله واقع شده. بسیاری اکنون دچار مکر و حیله میشوند؛ حتی در وادی ادارات بسیار میبینیم کسانی را که میآیند و مدعیاند ما را زدند، زیر پای ما را خالی کردند؛ اصطلاحاً میگویند زیرآبمان را زدند. چرا؟ اینها مکر و حیله است؛ نیرنگ.
اینجا فرمود چگونه پناه نمیبرند به ذکر:
«وَأُفَوِّضُ أَمْرِىٓ إِلَى ٱللَّهِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ بَصِيرٌۢ بِٱلْعِبَادِ» (سورهٔ غافر، آیهٔ ۴۴)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): و کارم را به خدا وامیگذارم؛ که خدا به بندگان بیناست.
حضرت باز به دنبالهٔ آیه اشاره کردند. فرمودند نمیبینید بقیهاش آمده:
«فَوَقَىٰهُ ٱللَّهُ سَيِّـَٔاتِ مَا مَكَرُوا۟ ۖ وَحَاقَ بِـَٔالِ فِرْعَوْنَ سُوٓءُ ٱلْعَذَابِ» (سورهٔ غافر، آیهٔ ۴۵)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): پس خدا او را از بدیهای آنچه نیرنگ کردند نگاه داشت، و به خاندان فرعون سختی عذاب فروگرفت.
یعنی خدای منّان او را حفظ میکند از بدی کسانی که به او مکر کردند. این در ماجرای فرعونیان است؛ وقتی گرفتار فرعونیان شد، خدا او را از بدیهای فرعون حفظ کرد.
پناه برای دنیا و گشایش اقتصادی
و چهارمین را فرمود: در شگفتم برای کسی که — این را میگویم غالباً اکنون، مخصوصاً در فشارهای اقتصادی. این تعویذ امام صادق است. دستور حضرت است. به یک معنا میتوان گفت حرز، یا دستور نجات از بحران اقتصادی امام صادق است. انجام بدهید؛ اگر اثرش را ندیدید آن موقع نق بزنید.
بنده به شخصه، هر وقت در تمام عمرم فشار اقتصادی به حدی رسید که واقعاً مستأصل شدم، پناه به این آیه بردم و سریع نتیجه دیدم. بندهٔ حقیر این را خودم تجربه کردهام.
حضرت فرمود: در شگفتم از کسی که طالب دنیا و زیباییهای دنیاست، چگونه پناه نمیبرد به این ذکر که آیهٔ قرآن است. «لا حول» ندارد؛ آیهٔ قرآن است، به همین راحتی.
سپس اشاره میکند که نمیبینید بعد از این قسمت در خود قرآن چه آمده: آن دو، ثروتمند و فقیر، به هم رسیدند. فقیر به آن ثروتمند گفت:
«وَلَوْلَآ إِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ مَا شَآءَ ٱللَّهُ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِٱللَّهِ ۚ إِن تَرَنِ أَنَا۠ أَقَلَّ مِنكَ مَالًا وَوَلَدًا فَعَسَىٰ رَبِّىٓ أَن يُؤْتِيَنِ خَيْرًا مِّن جَنَّتِكَ» (سورهٔ کهف، آیات ۳۹ و ۴۰)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): و چرا چون به باغت درآمدی نگفتی آنچه خدا خواست، نیرویی جز به خدا نیست؟ اگر مرا از جهت مال و فرزند از خود کمتر میبینی، امید است پروردگارم بهتر از باغ تو به من بدهد.
یعنی اگرچه از جهت مال و فرزند از تو کمترم، اما امید دارم که خدا بهتر از این باغی که تو داری به من بدهد.
حضرت تصریح میکند که بیان این ذکر انسان را به جایی میرساند که — شاید نباید بگویم، اما برای کسانی که حوصلهشان بیشتر است و میتوانند وقت بیشتری بگذارند، یا به یک معنا گرفتاری اقتصادیشان بیشتر است — عدد ابجدی که در این ذکر طوفانی عمل میکند، هزار و چهل و شش مرتبه است. یعنی کسی هر روز هزار و چهل و شش مرتبه همین ذکر را بگوید، اثرش را ببیند.
تعویذ چشم و ضعف باصره
در خصوص چشم نیز تعویذی عرض کنم و السلام؛ که این را هم در روایات داریم. وقتی چشم جن به انسان بخورد و بزند و مشکلی برای چشم انسان ایجاد شود، فرمودهاند برای ضعف باصره این نافع است. دست بر چشم بگذار و این دعا را بخوان:
«أُعِيذُ نُورَ بَصَرِي بِنُورِ ٱللَّهِ ٱلَّذِي لَا يُطْفَأُ»
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): نور دیدهام را به نور خدایی پناه میدهم که خاموش نمیشود.
وقتی این را گفتی، آیةالکرسی را بخوان. این دعا را میتوان در بخش عوذات مفاتیح یافت؛ آنجا هست. انگشتان را که بر چشم گذاشتهای، آیةالکرسی را بخوان:
«ٱللَّهُ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلْحَىُّ ٱلْقَيُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُۥ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۗ مَن ذَا ٱلَّذِى يَشْفَعُ عِندَهُۥٓ إِلَّا بِإِذْنِهِۦ ۚ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَىْءٍ مِّنْ عِلْمِهِۦٓ إِلَّا بِمَا شَآءَ ۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ ۖ وَلَا يَـُٔودُهُۥ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ ٱلْعَلِىُّ ٱلْعَظِيمُ» (سورهٔ بقره، آیهٔ ۲۵۵)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): خداست که معبودی جز او نیست؛ زنده و پاینده است. نه خواب سبک او را فراگیرد و نه خواب گران. آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است از آنِ اوست. کیست که نزد او جز به اذن او شفاعت کند؟ آنچه پیش روی آنان و آنچه پشت سرشان است میداند؛ و به چیزی از علم او احاطه نمییابند مگر به آنچه او بخواهد. کرسی او آسمانها و زمین را فراگرفته، و نگهداری آن دو بر او گران نیست؛ و اوست والا و بزرگ.
در کنار این، از بزرگان و از استادانمان هدیهای دیگر تقدیم کنم: بعد از آنکه آیةالکرسی را خواندی، همانطور که دست بر چشم است بگو:
«ٱللَّهُمَّ ٱحْفَظْ حَدَقَتَيَّ بِحَقِّ حَدَقَةِ أَمِيرِ ٱلْمُؤْمِنِينَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَلَيْهِ ٱلسَّلَامُ»
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): خدایا، دو حدقهٔ چشم مرا به حق حدقهٔ چشم امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب علیهالسلام حفظ کن.
خدا چشم مرا حفظ کن، به حق حدقهٔ چشم امیرالمؤمنین.
حکایت سقوط از کوه در دهلران
این را به شما بگویم؛ معجزهای که دیدم. در دهلران، از بیست متر کوه افتادم. در دهلران، در جنگ، از بیست متر از کوههای جنگی افتادم. سه مهرهٔ گردنم شکست. پزشکان جوابم کردند؛ گفتند این شش ماه بیشتر زنده نمیماند. چشمهایم یک لحظه شطرنجی شد؛ یعنی شطرنجی میدیدم.
خدای این حسینیه را شاهد میگیرم که همین دعا یادم آمد. انگشتانم را بر چشم گذاشتم و همین آیةالکرسی را با همین دعا خواندم. تا دست را برداشتم، دیدم آن شطرنجی رفته، و دیگر این اتفاق برای چشمهایم نیفتاد. این معجزه بود. میگفتند باید عمل شود؛ معلوم نیست خوب شود یا نشود.
ختم جلسه
انشاءالله عاقبتمان ختم به خیر شود؛ به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
«ٱللَّهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ»
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): خدایا، بر محمد و خاندان محمد درود فرست.
یادداشت پایانی: متن حاضر از پیادهسازی ماشینی گفتار (ASR) تهیه و برای مطالعهٔ کتابی ویرایش شده است. ترجمههای فارسیِ زیر عبارات عربی توسط مدل افزوده شدهاند و جزو سخنان استاد نیستند. گفتار حاضران، پرسشوپاسخهای پس از درس و صداهای جانبی حذف شدهاند. تقسیمبندیهای فنی Segments در متن نهایی آورده نشده است.