یادداشت: ترجمه‌های فارسیِ زیرِ عبارات عربی در این متن، توسط مدل افزوده شده‌اند و جزو سخنان استاد نیستند.
آغاز جلسه
«ٱللَّهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَعَجِّلْ فَرَجَهُمْ»
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): خدایا، بر محمد و خاندان محمد درود فرست و در فرجشان شتاب کن.
بسم الله الرحمن الرحیم، و به او استعانت می‌جوییم.
«بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ» (سورهٔ فاتحه، آیهٔ ۱)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): به نام خداوند بخشندهٔ مهربان.
«ٱلسَّلَامُ عَلَيْكَ يَا دَاعِيَ ٱللَّهِ وَرَبَّانِيَّ آيَاتِهِ»
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): سلام بر تو، ای دعوت‌کننده به‌سوی خدا و ای ربّانیِ آیات او.
«سَلَامٌ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ ٱللَّهِ»
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): سلام و رحمت خدا بر شما باد.
ادامهٔ عوذات و احراز؛ هدیه‌ای دیگر
در ادامهٔ همین بابِ عوذات و احراز و ادعیه، امروز نیز چند هدیه تقدیم می‌کنم. نخستینِ آن‌ها را از اثرش آغاز می‌کنم، تا معلوم شود کار آسان است و نتیجه سنگین.
امام صادق صلوات‌الله‌علیه فرمودند کسی که این عمل را به‌جا آورد، نخستین اثرش آن است که در زندگی از شرّ چشمِ اجنّه، از سحر و جادو، و از مکر و حیلهٔ آنان در امان می‌ماند. این نکته کم‌اهمیت نیست. انجام دادنش نیز آسان است. با این همه، راه می‌افتیم و دنبال رمّال‌ها و فال‌گیرها می‌رویم؛ حال آن‌که مراجع تقلید رجوع به آنان را حرام می‌دانند.
اکثار قرائت سورهٔ جن
این دستور سندهای مهم دارد: تفسیر اهل‌بیت، جلد هفدهم، صفحهٔ هفتادوهشت؛ ثواب‌الأعمال، صفحهٔ صدوبیست؛ در تفسیر نورالثقلین هست؛ در تفسیر برهان نیز هست.
امام صادق صلوات‌الله‌علیه فرمودند:
«مَنْ أَكْثَرَ قِرَاءَةَ قُلْ أُوحِيَ إِلَيَّ لَمْ يُصِبْهُ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا شَيْءٌ مِنْ أَعْيُنِ الْجِنِّ وَلَا نَفْثِهِمْ وَلَا سِحْرِهِمْ وَلَا مِنْ كَيْدِهِمْ، وَكَانَ مَعَ مُحَمَّدٍ صَلَّى ٱللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ، فَيَقُولُ: يَا رَبِّ لَا أُرِيدُ بِهِ بَدَلًا وَلَا أُرِيدُ أَنْ أَبْغِيَ عَنْهُ حِوَلًا»
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): هر کس قرائتِ «بگو به من وحی شده» را بسیار کند، در زندگی دنیا چیزی از چشمِ جن و نه از دَم و نَفَثِ آنان و نه از سحرشان و نه از کیدشان به او نمی‌رسد؛ و با محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله همراه خواهد بود، پس می‌گوید: پروردگارا، بدلی برای او نمی‌خواهم و نمی‌خواهم از این مقام به‌سوی چیزی دیگر بگردم.
مقصود از «قُلْ أُوحِيَ إِلَيَّ» آغاز سورهٔ جن است.
«قُلْ أُوحِىَ إِلَىَّ أَنَّهُ ٱسْتَمَعَ نَفَرٌۭ مِّنَ ٱلْجِنِّ فَقَالُوٓا۟ إِنَّا سَمِعْنَا قُرْءَانًا عَجَبًۭا» (سورهٔ جن، آیهٔ ۱)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): بگو: به من وحی شده که گروهی از جن گوش فرا دادند، پس گفتند: ما قرآنی شگفت شنیدیم.
هر کس سورهٔ جن را بسیار بخواند، در دنیا چشمِ جن، کیدِ جن، سحر و جادو و حیلهٔ آنان در او اثر نمی‌کند. و این همراه پیامبر خواهد بود؛ در مقام معیّت با پیامبر. عجب مقامی است. چنان در آن معیّت کیف می‌کند که می‌گوید: پروردگارا، نمی‌خواهم این مقام به چیزی دیگر بدل شود؛ نمی‌خواهم از این مرتبه دور شوم.
در اکثارِ خواندنِ یک سوره چقدر تأثیرات نهفته است. کسانی که دنبال راه‌های عجیب و غریب‌اند، که اگر جن به زندگی‌شان راه یافته یا سحر و جادو و طلسم در کار است، اهل‌بیت به‌تمام راحتی دستور داده‌اند و این دستورها انجام شده است. بسیار بوده‌اند کسانی که به ما رجوع کرده‌اند و حرف گوش داده‌اند.
مفاتیحِ شیخ عباس و سفارش آیت‌الله بهجت
ما آنان را به همین مفاتیحِ شیخ عباس ارجاع داده‌ایم. فهرستش را نگاه کنید: چه ادعیه و اذکار و عوذات و تعویذ و دستور اهل‌بیت برای دفع سحر و جن و باطل‌کردن جادو و طلسم در آن هست. باور کنید: با اعتقاد انجام دادند و نتیجه گرفتند.
خدا آقای بهجت را رحمت کند. همیشه گفته‌ام: خود ایشان روزی که محضرشان بودیم بر مفاتیح تأکید کردند. فرمودند از این غافل نباشید. هرچه در این کتاب هست برای شما بس است. همین کتاب مفاتیح. بسیاری از آنچه ما می‌گوییم از مفاتیح است.
معوّذتین و آیهٔ الکرسی
مثلاً سورهٔ ناس و سورهٔ فلق. این‌همه روایت در عظمت این دو سوره داریم. معوّذتین‌اند. در این دو سوره به خدا پناه می‌بری از هر شری.
«قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلْفَلَقِ مِن شَرِّ مَا خَلَقَ وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ وَمِن شَرِّ ٱلنَّفَّـٰثَـٰتِ فِى ٱلْعُقَدِ وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ» (سورهٔ فلق، آیات ۱ تا ۵)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): بگو پناه می‌برم به پروردگار سپیده‌دم، از شرّ آنچه آفرید، و از شرّ تاریکی چون فراگیرد، و از شرّ دمندگان در گره‌ها، و از شرّ حسود چون حسد ورزد.
«قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ ٱلنَّاسِ مَلِكِ ٱلنَّاسِ إِلَـٰهِ ٱلنَّاسِ مِن شَرِّ ٱلْوَسْوَاسِ ٱلْخَنَّاسِ ٱلَّذِى يُوَسْوِسُ فِى صُدُورِ ٱلنَّاسِ مِنَ ٱلْجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ» (سورهٔ ناس، آیات ۱ تا ۶)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): بگو پناه می‌برم به پروردگار مردم، فرمانروای مردم، معبود مردم، از شرّ وسوسه‌گرِ بازپس‌رونده، آن‌که در سینه‌های مردم وسوسه می‌کند، از جن و از آدمیان.
چرا از این‌ها غافلیم؟ صبح از خانه که بیرون می‌آیی بخوان؛ که بازمی‌گردی بخوان؛ لبْ‌تر باشد از این تلاوت. این آیهٔ صریح قرآن است. دشمن نمی‌تواند به شما آسیب برساند؛ مگر آن‌که غافل باشی و نخوانی.
یا آیهٔ الکرسی. در عظمتش چه اندازه سخن هست. حِصن است و پناه الهی.
«ٱللَّهُ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلْحَىُّ ٱلْقَيُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُۥ سِنَةٌۭ وَلَا نَوْمٌۭ ۚ لَّهُۥ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ۗ مَن ذَا ٱلَّذِى يَشْفَعُ عِندَهُۥٓ إِلَّا بِإِذْنِهِۦ ۚ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَىْءٍۢ مِّنْ عِلْمِهِۦٓ إِلَّا بِمَا شَآءَ ۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ ۖ وَلَا يَـُٔودُهُۥ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ ٱلْعَلِىُّ ٱلْعَظِيمُ» (سورهٔ بقره، آیهٔ ۲۵۵)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): خداست که معبودی جز او نیست؛ زندهٔ پاینده است؛ نه چُرت او را فرامی‌گیرد و نه خواب. آنچه در آسمان‌ها و آنچه در زمین است از آنِ اوست. کیست که جز به اذن او نزدش شفاعت کند؟ آنچه پیش روی آنان و آنچه پشت سرشان است می‌داند، و به چیزی از علم او احاطه نمی‌یابند مگر به آنچه خود بخواهد. کرسی‌اش آسمان‌ها و زمین را فراگرفته، و نگاهداشت آن دو بر او گران نیست؛ و اوست والای بزرگ.
اسباب طبیعیِ دفع: اسفند، کبوتر، مرغ و خروس
کسانی که از سوی طبّ اسلامی پیش می‌روند، قطعاً در طبّ‌الأئمه این روایت را دیده‌اند که خدا به‌صورت طبیعی بعضی چیزها را مایهٔ دفع بلاها و حتی اهریمن‌ها قرار داده است. مثل اسفند. دانهٔ اسفند، ریشه‌اش، شاخه‌هایش: برای هر کدام حدیث هست؛ موکَّل دارند؛ فرشته‌ای موکَّلِ آن است. هر جا این‌ها باشند اجنّه را دفع می‌کنند.
مثل پَرزدنِ کبوتر. چرا روایت داریم که اهل‌بیتی در خانه‌تان کبوتر نگه دارید؟ نه این‌که کبوترباز باشید؛ کبوتر نگه دارید. این بال که می‌زند، حدیث داریم شیاطین را دفع می‌کند. یا مرغ و خروس: حدیث داریم.
الان ما در حیاط خانه هم انداخته‌ایم. همسایه‌ها می‌گفتند مگر اینجا دهات است؟ متأسفانه. آنان که فریب تجددِ بی‌ریشه را خورده‌اند همین‌اند.
کوزهٔ نو و سی‌بار سورهٔ قدر
دستوری دیگر هست؛ اگر دوست داشتید انجام دهید. بسیاری نتیجه گرفته‌اند و مژده به ما داده‌اند. بسیار هم آسان است.
یک کوزه بخرید؛ کوزهٔ نو. نه آن کهنه که در خانه دارید. کوزهٔ گِلی بخرید و در آن آب بریزید. رو به قبله، با وضو، سی مرتبه سورهٔ قدر را در این کوزهٔ آب بخوانید.
«إِنَّآ أَنزَلْنَـٰهُ فِى لَيْلَةِ ٱلْقَدْرِ وَمَآ أَدْرَىٰكَ مَا لَيْلَةُ ٱلْقَدْرِ لَيْلَةُ ٱلْقَدْرِ خَيْرٌۭ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍۢ تَنَزَّلُ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ وَٱلرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمْرٍۢ سَلَـٰمٌ هِىَ حَتَّىٰ مَطْلَعِ ٱلْفَجْرِ» (سورهٔ قدر، آیات ۱ تا ۵)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): ما آن را در شب قدر فروفرستادیم. و تو چه دانی شب قدر چیست؟ شب قدر از هزار ماه بهتر است. در آن شب فرشتگان و روح به اذن پروردگارشان برای هر امری فرود می‌آیند. آن شب تا طلوع فجر سلام است.
این فرمایش امام صادق صلوات‌الله‌علیه از ما نیست. در طبّ‌الأئمه، صفحهٔ صدوبیست‌وسه است؛ همین‌طور حفظ کرده‌ایم؛ می‌توانید آن را ببینید. سی سورهٔ قدر را در آن بدمد؛ سپس مقداری از آن بنوشید؛ با همان وضو بگیرید؛ کف دست را تر کنید و به سر و صورت بزنید.
این‌ها رمز و راز دارد. این کنز است؛ گنج‌هایی که از نظر ما مخفی است. رموزی دارد، اسراری دارد؛ بماند.
آن‌گاه هر وقت آبِ نوشیدن می‌خواهید — نه برای حمّام، نه برای شستن ظرف — از این کوزه بنوشید. حتی می‌توانید برای وضو گرفتن از آبِ داخل همین کوزه استفاده کنید. منتها پیوسته آن را تازه کنید. دیگر لازم نیست سوره بخوانید؛ همان سی‌بار کفایت می‌کند. پیش از آن‌که آب تمام شود دوباره آب بریزید؛ هر روز در آن آب بریزید؛ از آن کوزه بنوشید و وضو بگیرید. آن‌گاه می‌بینید حضرت وعده داده‌اند که به سرعت همهٔ بیماری‌ها و بلاها از زندگی دفع می‌شود. به همین راحتی.
پیوند این بحث با کتاب الموت
یادتان باشد در شرح کتاب الموت بودیم. اندکی فاصله گرفتیم، از آن جهت که بحث خورد به ملائکهٔ هاروت و ماروت، که می‌آموختند چگونه سحرِ اجنّه را باطل کنی. سپس کشیده شد به همین بابِ اجنّه، و بعد احراز و این‌ها.
روایت شیبة هذلی؛ ترس از خَرَف‌شدن
روایتی بسیار شیرین هست برای کسانی که از خَرَف‌شدن می‌ترسند. مرتبط است با «أرذل العمر» که در بحث کتاب الموت گفتیم: خَرَف‌شدن همان أرذل العمر است؛ که انسان از پنجاه‌شصت‌سالگی به بالا دیگر می‌افتد.
«وَٱللَّهُ خَلَقَكُمْ ثُمَّ يَتَوَفَّىٰكُمْ ۚ وَمِنكُم مَّن يُرَدُّ إِلَىٰٓ أَرْذَلِ ٱلْعُمُرِ لِكَىْ لَا يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍۢ شَيْـًٔا ۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌۭ قَدِيرٌۭ» (سورهٔ نحل، آیهٔ ۷۰)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): و خدا شما را آفرید، سپس شما را می‌میراند؛ و از شما کسی هست که به پست‌ترین [دورهٔ] عمر بازگردانده می‌شود تا پس از دانستن چیزی نداند. همانا خدا دانای تواناست.
کسی که می‌خواهد از این در حِصن و مصونیت الهی باشد، این دستور را در مفاتیح‌الجنان، تعقیبات مشترکه، می‌تواند ببیند. کلینی و ابن‌بابویه نیز این روایت را آورده‌اند؛ به سندهای معتبر، از امام باقر علیه‌السلام. معروف است به شیبة هذلی.
این شخص نزد پیامبر می‌آید و می‌گوید: یا رسول‌الله، پیر شده‌ام، از پا افتاده‌ام. تعلیمی به من بده که جبران کند آنچه را در جوانی می‌کردم — روزه، نماز، حج، جهاد — و اکنون نمی‌توانم؛ و آسان هم باشد.
پیامبر فرمود دوباره بگو. اینجا سری هست که به وقتش باید برایتان بگوییم. دوباره گفت. پیامبر فرمود بار دیگر درخواستت را تکرار کن. دوباره گفت. سه بار، به درخواست پیامبر، این را تکرار کرد.
سپس پیامبر فرمود: نمانْد به دورت درختی و کلوخی مگر آن‌که از ترحم بر تو گریست. سری که پیامبر فرمود «دوباره بگو، بگو»، نکته‌ای بزرگ است. پیش‌تر گفته‌ایم: سلامِ آخر نماز را که می‌دهی، سلام را به همه بده؛ از امام عصر بگیر تا انبیا، تا حتی نباتات و همهٔ کائنات. اسمِ سلام الهی دست‌به‌دست می‌شود تا تو را به سلامت بدارد. یک معنای ترحمِ این کلوخ و درخت، همان است که پیامبر اینجا می‌فرماید: آنان به تو ترحم کردند، گریستند؛ یعنی مجرای فیض تو شدند. اکنون حوصلهٔ شرح نیست؛ بازش نمی‌کنم؛ تا همین مقدار بسنده می‌کنم. سری در این هست. اصلاً می‌گوید بگو؛ «قُلْ»، «قُولُوا»؛ بگویید، بگو. این گفتن اسراری دارد که کائنات به کمک تو برمی‌خیزند.
ذکر پس از نماز صبح برای عافیت دنیا
پیامبر فرمود این کارها را بکن. چه کار؟ فرمود بعد از هر نماز صبح ده مرتبه این ذکر را بگو:
«سُبْحَانَ ٱللَّهِ ٱلْعَظِيمِ وَبِحَمْدِهِ، وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِٱللَّهِ ٱلْعَلِيِّ ٱلْعَظِيمِ»
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): منزّه است خداوند بزرگ و ستایش از آنِ اوست؛ و هیچ نیرو و توانی نیست جز به خداوندِ والای بزرگ.
دیدم ابتدای نامهٔ سوم حضرت علامه حسن‌زاده در کتاب نامه‌ها و برنامه‌ها نیز تأکید علامه بر این دعا بود.
پیامبر فرمود تا خدا به برکت این دعا تو را عافیت دهد از چه؟ از کوری، دیوانگی، خوره، پیری، پریشانی — که امروز غوغا می‌کند — خَرَف‌شدن؛ همان أرذل العمر.
چهار جمله پس از هر نماز برای آخرت
چقدر این شخص زرنگ بوده است. گفت: یا رسول‌الله، این که برای دنیای من است. ما اگر بودیم می‌گفتیم تمام شد؛ آخرت دیگر چیست؛ رهایش کن؛ نقد را بچسب. او گفت این برای دنیای من است؛ برای آخرتم نیز چیزی بفرمایید. چقدر زرنگ بوده.
پیامبر فرمود بعد از هر نمازت بگو. آن ده بار پس از نماز صبح بود. این را فرمود بعد از هر نمازت این چهار جمله را بگو:
«ٱللَّهُمَّ ٱهْدِنِي مِنْ عِندِكَ، وَأَفِضْ عَلَيَّ مِن فَضْلِكَ، وَٱنشُرْ عَلَيَّ مِن رَحْمَتِكَ، وَأَنزِلْ عَلَيَّ مِن بَرَكَاتِكَ»
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): خدایا، از نزد خود هدایتم کن؛ و از فضل خویش بر من فروبار؛ و از رحمتت بر من بگستران؛ و از برکاتت بر من فروفرست.
سپس پیامبر فرمود: اگر بر این مواظبت کنی و عمداً ترکش نکنی، تا وقت مردنت، وقتی محشور شدی، هشت درِ بهشت گشوده می‌شود. می‌گویند از هر دری دوست داری وارد شو.
در این ادعیه چه عظمتی نهفته است و ما غافلیم.
توصیهٔ پایانی: با اعتقاد انجام دهید
توصیه می‌کنم این‌ها را با اعتقاد جدی بگیریم و انجام دهیم. بعضی پرسیده‌اند کدام‌یک را؟ همه را بده. اگر ظرفیّت هست همه را انجام بده. همهٔ این‌ها را، حتی حرزِ عُبیدجانه و رُقیة‌الجب و تعویذها را، همه را انجام بده. چه اشکالی دارد؟ هر کدام خاصیتی دارد. نمی‌خواهی؟ یکی‌اش را حداقل انجام بده و پیش برو.
ادعیهٔ دیگری هم بود؛ همین مقدار بس است. تا یار که خواهد و میلش به که باشد. اگر دوست داشتید، سند و مأخذ را نیز گفتیم؛ بروید رجوع کنید.
ان‌شاءالله که عاقبتِ ما ختم به خیر شود؛ به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
«ٱللَّهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ»
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): خدایا، بر محمد و خاندان محمد درود فرست.
یادداشت پایانی: متن حاضر از پیاده‌سازی ماشینی گفتار (ASR) تهیه و برای مطالعهٔ کتابی ویرایش شده است. ترجمه‌های فارسیِ زیر عبارات عربی توسط مدل افزوده شده‌اند و جزو سخنان استاد نیستند. گفتار حاضران، پرسش‌وپاسخ‌های پس از درس و صداهای جانبی حذف شده‌اند. تقسیم‌بندی‌های فنی Segments در متن نهایی آورده نشده است.